خاورشناسان و مبانی کلام پژوهی قرآنی؛ بررسی و نقد

قرآن‌کریم اولین، مهم‌ترین و اصلی‌ترین منبع پژوهش کلامی است. استنباط آموزه های اعتقادی و کلامی از قرآن و به تعبیری منبع بودن قرآن کریم برای علم کلام بر باورهایی در باب قرآن کریم استوار است که آن‌ها را مبانی کلام پژوهی قرآنی می نامیم. الهی و وحیانی بودن، امکان فهم و تفسیر، جامعیت و گستره موضوعی، جاودانگی و جهانی بودن مهم ترین این مبانی اند که دانشمندان اسلامی بدان ها اذعان داشته و با ادله عقلی و نقلی آنها را اثبات کرده اند. اما در سده های اخیر بسیاری از خاورشناسان کوشیده اند برای باورهای اعتقادی و کلامی مسلمانان خاستگاهی بیرونی بیابند و چنین وانمود کنند که اعتقادات مسلمانان فاقد اصالت است. این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی نشان می دهد که خاورشناسان هر چند قرآن کریم را منبع علم کلام به شمار می آورند اما در مواجهه با این مبانی یا به انکار آنها پرداخته اند و یا آنها را به گونه ای تحلیل و تبیین کرده اند که در نهایت اعتبار آموزه های قرآنی مخدوش گردیده و از این طریق اصالت معارف کلامی و اعتقادی مسلمانان آسیب ببیند.

orientalists and the basics of quranic kalam; review and critique

the holy quran is the primary and most significant source for kalam research. the derivation of religious and theological teachings from the quran is grounded in beliefs about its nature. key foundations include its divine and revelatory origin, meaningfulness and comprehensibility, interpretability, comprehensiveness, immortality, and universality—principles that islamic scholars have supported with both rational and narrative evidence.however, in recent centuries, many orientalists have sought to identify external origins for the religious and theological beliefs of muslims, suggesting that these beliefs lack authenticity. this article employs a descriptive and analytical method to demonstrate that, although orientalists recognize the holy quran as a source of theological knowledge, they often deny or reinterpret these foundational principles in ways that ultimately undermine the credibility of quranic teachings. consequently, this approach damages the perceived authenticity of the theological and religious teachings of muslims.