بازخوانی انتقادی دیدگاه مدرسی طباطبایی پیرامون جایگاه مناظره در قرون نخست امامیه

مناظره یکی از روش‌های مرسوم در دفاع از آموزه‌های دینی است که درآیات و روایات بر آن تاکید شده است؛ اما بااین‌وجود برخی از نو اندیشان دینی؛ همچون مدرسی طباطبایی با انتخاب گزینشی برخی روایات، بر این باورند که مناظره در طی قرون نخست از جایگاه رفیعی برخوردار نبوده است و غالب اندیشمندان امامیه در قرون نخست از مناظره کردن گریزان بوده‌اند و بیشتر به نقل احادیث اهل‌بیت علیهم‌السلام اهتمام داشته‌اند. در تحقیق حاضر، سعی شده است دیدگاه بازتاب یافتۀ مدرسی طباطبایی در مورد جایگاه مناظره در کتاب «مکتب در فرآیند تکامل» با تکیه‌بر آیات و روایات و با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد انتقادی موردبررسی و ارزیابی قرار گیرد. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می‌دهد دلایل مدرسی طباطبایی مبنی بر عدم برخورداری مناظره از جایگاه رفیع در قرون نخست، به جهاتی مختلفی همچون مخالفت با آموزه های قرانی و حدیثی و عدم اطلاق روایات منع، قابل‌پذیرش نبوده بلکه دلایل متقنی بر جایگاه رفیع مناظره در قرون نخست وجود دارد که نشان‌دهندۀ این است که مناظره یکی از شیوه‌های موردقبول اهل‌بیت علیهم‌السلام بوده است و روایات منع از مناظره را باید بر وجوه خاصی حمل نمود. بدیهی است، نتیجه این تحقیق می‌تواند در تبلیغ و اشاعه فرهنگ گفتگو مناظره با مخالفین در عصر حاضر، نقش مهم و راهبردی داشته باشد.

a critical rereading of tabatabai's madrasi point of view regarding the place of debate in the first centuries of imamia

debate is one of the conventional methods of defending religious teachings, which are emphasized in the verses and traditions; however, some new religious thinkers; like tabataba'i madrasi with the selective selection of some traditions, they believe that debate did not enjoy a high status during the first centuries and that most of the imamiya thinkers avoided debating in the first centuries and were more concerned with quoting the hadiths of ahl al-bayt (peace be upon them). in the present research, an attempt has been made to examine and evaluate the reflected view of tabatabai school about the place of debate in the book school in the process of evolution by relying on verses and narrations and with a descriptive analytical method and a critical approach. the results obtained from this research show that the reasons of tabataba'i school that the debate did not have a high position in the first centuries, in various ways such as opposing the teachings of the qur'an and hadith and not applying the prohibition traditions, were not acceptable, but they were valid reasons for the high position of the debate in the centuries. first, there is that which shows that debate was one of the methods accepted by the ahl al-bayt (peace be upon them) and the narrations prohibiting debate should be carried on specific grounds. obviously, the result of this research can play an important and strategic role in promoting and spreading the culture of dialogue and debate with opponents in the present era.