تحلیل سیاست آمریکا در قبال گروه‌های تکفیری در غرب آسیا با تاکید بر سوریه (2024-2013): رویکردی مبتنی بر قدرت هوشمند

ظهور و گسترش گروه‌های تکفیری و تروریستی به‌ویژه در سوریه مانند داعش و جبهه‌النصره که بعدها به هیئت تحریرالشام تغییر نام داد، چالش‌های پیچیده‌ای در سیاست خارجی آمریکا ایجاد کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل انتقادی رویکرد ایالات‌متحده به این گروه‌ها، از منظر نظریه «قدرت هوشمند» به بررسی سیاست‌های متناقض واشینگتن در قبال این گروه‌ها می‌پردازد. روش‌شناسی پژوهش، تاریخی- تحلیلی با رویکرد انتقادی است که با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، تحولات سیاست خارجی ایالات‌متحده از سال 2013 تا 2024 را بررسی کرده است. مطالعه سابقه تاریخی نشان داد که آمریکا در دهه 1980 با حمایت از برخی اعراب و ‌افغان‌ها، زمینه‌ساز شکل‌گیری گروه‌های افراطی همچون القاعده شد که بعدها به تهدیدی علیه منافع این کشور تبدیل شدند. در همین راستا، یافته‌ها تایید کردند که آمریکا با بهره‌گیری از ابزارهای قدرت سخت (عملیات نظامی، فراهم ساختن تسلیحات و تحریم‌های اقتصادی) و نرم (دیپلماسی عمومی، تعامل دیپلماتیک و کمک‌های بشردوستانه) دائماً به‌دنبال مدیریت و بهره‌گیری از این گروه‌ها بوده است. تحول در رویکرد واشینگتن نسبت به هیئت تحریرالشام و خروج این گروه از فهرست گروه‌های تروریستی در سال 2024، نمونه‌ای از انعطاف‌پذیری سیاست آمریکا در راستای تامین منافع منطقه‌ای خود است. نتیجه‌ پژوهش نشان می‌دهد سیاست قدرت هوشمند آمریکا در قبال گروه‌های تکفیری با تاکید بر سوریه، علی‌رغم تناقضات آشکار، در خدمت اهداف استراتژیک این کشور در غرب آسیا است.

analysis of u.s. policy toward takfiri groups in west asia with emphasis on syria (2013–2024): a smart power approach

the emergence and expansion of takfiri and terrorist groups, especially in syria—such as isis and jabhat al-nusra, which later rebranded as hay’at tahrir al-sham—have created complex challenges for u.s. foreign policy. this study aims to critically analyze the united states’ approach to these groups through the lens of the &smart power& theory, examining washington’s contradictory policies toward them. the research methodology is historical-analytical with a critical approach, utilizing library sources to examine the developments in u.s. foreign policy from 2013 to 2024. a review of historical background revealed that the u.s. contributed to the formation of extremist groups such as al-qaeda in the 1980s by supporting certain arab and afghan elements, which later became threats to its own interests. in this context, the findings confirmed that the united states, by employing instruments of hard power (military operations, provision of weapons, and economic sanctions) and soft power (public diplomacy, diplomatic engagement, and humanitarian aid), has consistently sought to manage and exploit these groups. the shift in washington’s approach toward hay’at tahrir al-sham and the group’s removal from the terrorist list in 2024 serves as an example of the flexibility in u.s. policy aimed at securing its regional interests. the study concludes that the united states’ smart power strategy toward takfiri groups, with an emphasis on syria, despite evident contradictions, ultimately serves its strategic objectives in west asia.