بررسی فرایند خروج ایالات متحده آمریکا از افغانستان از منظر نظریه سیستمی

نظریه سیستمی، که یکی از رویکردهای برجسته در علوم انسانی، به ویژه در حوزه‌های علوم سیاسی است این امکان را می‌دهد تا رویدادهای گوناگون را به شیوه‌ای خاص مورد بررسی و تحلیل قرار داد. این نظریه با تاکید بر ارتباط و تعامل اجزای مختلف یک سیستم، کمک می‌کند تا پدیده‌ها را به صورت جامع‌تر و در قالب یک مجموعه مرتبط درک کرد. در این پژوهش سعی شده است خروج آمریکا از افغانستان در چارچوب این نظریه بررسی شود. شکست آمریکا در جنگ افغانستان (2021-2001) و نرسیدن به اهداف خود، یکی از نقاط آغاز تشکیک­‌ها در هژمون برتر بودن آمریکا می‌باشد. دیدگاه های متعارضی در خصوص افول هژمونی آمریکا مطرح شده است و خروج از افغانستان بدون هیچ دستاوردی به این خوف و رجا در بین نخبگان آمریکایی دامن زده است. سوال اصلی این پژوهش عبارت است از: «چگونه می‌توان بر اساس نظریه سیستمی، خروج ایالات متحده آمریکا از افغانستان را تشریح و تبیین کرد؟» مبتنی بر رویکرد تبیینی و با بهره‌گیری از روش مطالعه اسنادی برای پاسخ به این سوال می­‌توان گفت بحران در نظام اقتصادی، سیاسی و نظامی این کشور بر برتری آن در فضای بین الملل تاثیرگذار بوده و بر هژمون برتر بودن نیز اثر سوء داشته است. شکست در سیاست های اعلامی واشینگتن در افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت در کنار فشارهای محیطی ناشی از کنشگری فعال بازیگران قدرتمند که حکایت از تغییر واقعیت­‌های نظام بین الملل دارد، باعث شد آمریکا برای جلوگیری از افول کامل به بازاندیشی نسبت به سیاست­‌های چیرگی بنیاد خود در منطقه غرب آسیا برسد. برای نشان دادن این مهم و عملیاتی کردن متغیرها نیز از روش مدل­سازی نظری بهره برداری شده است.

analyzing the u.s. withdrawal from afghanistan through the lens of systems theory

systems theory, as one of the prominent approaches in the humanities—especially within political science—allows for the analysis of various events through a distinct perspective. this theory, by emphasizing the interrelation and interaction of a system’s components, facilitates a more comprehensive understanding of phenomena as part of an interconnected whole. this study seeks to examine the u.s. withdrawal from afghanistan within the framework of systems theory. the u.s. failure in the afghanistan war (2001–2021) and its inability to achieve its objectives marked a turning point in the growing skepticism over its hegemonic supremacy. diverging views have been raised regarding the decline of american hegemony, and the withdrawal from afghanistan without tangible achievements has intensified both hope and concern among american elites. the central research question is: how can the withdrawal of the united states from afghanistan be explained and interpreted based on systems theory? relying on an explanatory approach and utilizing documentary research methods, the study suggests that crises in the u.s. economic, political, and military systems have undermined its superiority in the international arena and negatively affected its hegemonic standing. the failure of washington’s declared policies in afghanistan, the taliban’s return to power, and the pressures exerted by the proactive conduct of powerful international actors- indicative of shifting realities in the international system- led the united states to reconsider its foundational dominance strategies in the west asian region in order to prevent further decline. to illustrate and operationalize this, the study also employs theoretical modeling techniques.