تحلیل انتقادی تاثیر آرای فضل الرحمن و محی الدین عربی بر اندیشه هرمونتیکی سعدیه شیخ در آیات مربوط به زنان

تحولات سیاسی و اجتماعی اوایل قرن بیستم باعث شکل‌گیری جریان‌های فمینیستی میان مسلمانان شد. سعدیه شیخ، یکی از شخصیت‌های فمینیسم اسلامی است که در حوزه مطالعات اسلامی ، به تالیف و پژوهش پرداخته است. پژوهش حاضر با روش توصیفی – تحلیلی ، در پی ریشه یابی خوانش سعدیه شیخ ، در تفسیر آیات مربوط به زنان است . مهم ترین یافته ها ، حاکی از آن است که ادبیات پژوهشی او در آغاز ، همانند ودود و بارلاس متاثر از اندیشه روش شناختی فضل الرحمن بوده است. سعدیه شیخ، با تاسی از این دیدگاه، تلاش کرده است تا آیات مربوط به زنان را با در نظر گرفتن بافت تاریخی و شرایط زمان نزول وحی تفسیر کند. سعدیه شیخ ، پس از آشنایی با عرفان اسلامی و آثار محی‌الدین عربی، از دیدگاه‌های عرفانی ، برای ارائه تفاسیر فمینیستی بهره برده است. ابن عربی به تساوی زن و مرد در معنای هستی‌شناختی تاکید دارد و معتقد است زنان می‌توانند به عالی‌ترین معارف ربانی برسند. سعدیه شیخ نیز با تاسی به این دیدگاه‌ها، به دنبال ایجاد عدالت جنسیتی در تفاسیر قرآنی است. نقد عمدۀ دیدگاه سعدیه شیخ ، در مبنای هرمنوتیکی وی است ، که در آن روش ، به جای تمرکز بر متن و کشف مراد متکلم، از شیوۀ هرمنوتیک فلسفی پیروی می شود . وی در این خوانش ، با کاربست اصول فمینیستی مانند عدالت جنسیتی و برابری زن و مرد ، به تفسیر آیات پرداخته است. این رویکرد با روش سنتی مفسران اسلامی که متن‌محور و به دنبال کشف مراد متکلم هستند، در تضاد است. این مقاله ، با بررسی این تاثیرات، به تحلیل و نقد دیدگاه‌های سعدیه شیخ در موضوعات مختلف مانند ضرب و خشونت ، قوّامیت و شهادت زنان در محکمه می‌پردازد و تلاش می‌کند تا نقاط قوت و ضعف تفاسیر فمینیستی وی را روشن سازد.

an ontological investigation of the sending down of multiplicities from the treasures of the unseen in ibn arabi’s school

objective: from the viewpoint of ibn arabi, the world system is a longitudinal system sent down from the divine treasures of the unseen: “here is not a thing but that its sources are with us, and we do not send it down except in a known measure.” and he holds the key to the sending down: “with him are the treasures of the unseen; no one knows them except him.” and the the best names are the key to the sending down: “say, ‘invoke ‘‘allah’’ or invoke ‘‘the all-beneficent.’’ whichever [of his names] you may invoke, to him belong the best names.” usingthe descriptive- analytical method, this article aims to answer this question: how are the multiplicities of multiple worlds sent down from the treasures of the unseen without his containing any kind of multiplicity? according to ibn arabi, god's essence is an absolute existence that has no manifestation. all perfections areintegrated in the divine essence. the first manifestation of the essence of the almighty god is the knowledge of the truth in its own essence, referred to as the first determination. the next level of manifestation of the divine essence in the station of essence is for essence with all the details of fixed names and essences,referred to as second determination. divine names and fixed essences are manifested in the divine essence, and finally, these essences are realized with the most sacred effusion outside and form the process of the sending down of the levels of existencefrom the world of intellects with all its concomitances, the imaginal world and the world of nature with all its length and breadth.