هوشمندی استراتژیک و تاب‌آوری در کسب‌وکارهای نوپا: مطالعه‌ای داده‌بنیاد از تجربه‌ زیسته کارآفرینان

بیان مسئله و هدف:در بستر اقتصادی ایران که با چالش‌های مزمنی نظیر رکود تورمی مواجه است، کسب‌وکارهای نوپا به‌واسطه ضعف ساختاری، کمبود منابع و آسیب‌پذیری بالا، بیش از هر بازیگر اقتصادی دیگری در معرض ناپایداری و شکست قرار دارند. در این شرایط، ارتقاء تاب‌آوری سازمانی از طریق رویکردهای مبتنی بر هوشمندی استراتژیک، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شود. علی‌رغم توسعه مطالعات در حوزه تاب‌آوری، هنوز مدل‌های منسجم و مبتنی بر داده‌های تجربی زیسته کارآفرینان برای تبیین سازوکارهای بقاء در محیط‌های پرتلاطم اقتصادی، به‌ویژه در ایران، تدوین نشده‌اند. این پژوهش با هدف پر کردن این خلا، به طراحی و تبیین مدلی جامع می‌پردازد که نشان دهد هوشمندی استراتژیک چگونه می‌تواند زمینه‌ساز ارتقاء تاب‌آوری در استارتاپ‌ها باشد.روش:پژوهش حاضر از رویکردی تجربی بهره گرفته و تمرکز آن بر تحلیل تجربه زیسته کارآفرینان در محیط‌های واقعی است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 14 نفر از بنیان‌گذاران و مدیران استارتاپ‌های فعال گردآوری و پس از کدگذاری تحلیلی، به مدل‌سازی نهایی منجر شد. در ادامه، مدل طراحی‌شده با استفاده از پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته و تحلیل کمی داده‌ها در محیط نرم‌افزارهای آماری، مورد آزمون قرار گرفت.یافته‌ها:تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی پنج مولفه کلیدی در شکل‌گیری هوشمندی استراتژیک استارتاپ‌ها گردید: گردآوری و پردازش هوشمند داده‌ها، ذخیره‌سازی و دسترسی ساختاریافته به اطلاعات، استفاده از الگوریتم‌های پیش‌بینی و هوش مصنوعی، طراحی استراتژی‌های واکنشی داده‌محور، و بازمهندسی فرآیندهای عملیاتی در مواجهه با بحران‌های اقتصادی. یافته‌ها نشان دادند که هر یک از این مولفه‌ها تاثیر معناداری بر تقویت تاب‌آوری سازمانی دارند و مدل پیشنهادی، توان تبیینی قابل قبولی در محیط‌های رکودی دارد.نتیجه‌گیری:مدل نهایی پژوهش، چارچوبی کاربردی برای درک عمیق‌تر از پیوند میان هوشمندی استراتژیک و تاب‌آوری در استارتاپ‌ها فراهم می‌آورد. این مدل نه‌تنها مسیر سازگاری و پایداری سازمانی را برای کسب‌وکارهای نوپا در محیط‌های پرتلاطم اقتصادی هموار می‌سازد، بلکه ابزاری کارآمد برای سیاست‌گذاران، نهادهای حمایتی و مدیران اجرایی جهت تصمیم‌سازی‌های مالی، فناورانه و نهادی به‌شمار می‌رود.

strategic intelligence and resilience in startups: a data-based study of entrepreneurs’ lived experience

problem statement and objective:in the iranian economic context, where stagflation has become a persistent and critical challenge, startups—due to their fragile organizational structures and limited resources—are highly vulnerable to instability and failure. under such conditions, enhancing organizational resilience through strategic intelligence becomes a vital necessity. despite increasing academic attention to resilience, there remains a notable theoretical and empirical gap regarding comprehensive models based on real-world experiences of entrepreneurs, particularly in emerging economies like iran. this study seeks to address this gap by designing and explaining an integrated model that demonstrates how strategic intelligence can strengthen resilience in startups.methodology:this research adopts an empirical approach focused on the in-depth analysis of entrepreneurs’ lived experiences in dynamic environments. data were collected through semi-structured interviews with 14 founders and executives of active startups. through rigorous analytical coding, a conceptual model was developed. the model was subsequently validated using a researcher-designed questionnaire and tested quantitatively through statistical analysis via spss and smart pls software.findings:the data analysis identified five core components shaping strategic intelligence in startups: intelligent data gathering and processing, structured storage and access to information, the application of predictive algorithms and artificial intelligence, development of data-driven reactive strategies, and reengineering operational processes in times of economic crisis. the findings indicated that each of these components significantly contributes to enhancing organizational resilience. the proposed model exhibited robust explanatory power in stagflationary contexts.conclusion:the final model provides a practical framework for a deeper understanding of the interconnection between strategic intelligence and organizational resilience in startups. it facilitates adaptability and sustainability in turbulent economic conditions and serves as a valuable tool for policymakers, support institutions, and executive managers in shaping financial, technological, and institutional decisions.