ارزیابی بلوغ سازمانی هوش مصنوعی : مرور سیستماتیک ادبیات و استخراج چارچوب‌های بلوغ هوش مصنوعی

سازمان‌ها برای بهره‌گیری موثر از هوش مصنوعی، نیازمند درک جامعی از سطح بلوغ هوش مصنوعی خود هستند. ارزیابی میزان بلوغ هوش مصنوعی می‌تواند نخستین گام در تدوین نقشه راه تحول دیجیتال و استراتژی‌های هوش مصنوعی باشد. این پژوهش با هدف ارائه یک چارچوب جامع برای ارزیابی بلوغ سازمانی هوش مصنوعی انجام شده است. روش تحقیق مورد استفاده مرور نظام‌مند ادبیات بوده و در این فرآیند، پس از غربالگری و کیفیت‌سنجی مقالات علمی و گزارش‌های مشاوره‌ای، 31 عنوان مستند منتخب مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ابعاد کلیدی بلوغ هوش مصنوعی شامل استراتژی و رهبری، سازمان و فرهنگ، داده، فناوری و زیرساخت، عملیات، تصمیم‌گیری، اخلاق و مقررات، امنیت و حریم خصوصی است. همچنین مشخص شد که مدل‌های بلوغ موجود بیشتر بر ابعاد فنی و مدیریتی تمرکز دارند و به جنبه‌های اجتماعی، قانونی و اخلاقی کمتر پرداخته شده‌است. این تحقیق ضمن بررسی تطبیقی مدل‌های مختلف بلوغ هوش مصنوعی، چارچوبی جامع برای سنجش میزان آمادگی سازمان‌ها در پذیرش و توسعه هوش مصنوعی ارائه می‌دهد که می‌تواند به عنوان راهنمایی برای سیاست‌گذاران و مدیران سازمانی مورد استفاده قرار گیرد.

evaluation of organizational ai maturity: a systematic literature review and extraction of ai maturity frameworks

to effectively leverage artificial intelligence (ai), organizations need a comprehensive understanding of their ai maturity level. assessing ai maturity can serve as the first step in developing a digital transformation roadmap and ai strategies. this study aims to present a comprehensive framework for evaluating organizational ai maturity. the research methodology employed is a systematic literature review. through this process, after screening and assessing the quality of scientific articles and consulting reports, 31 selected documents were analyzed. the findings indicate that key dimensions of ai maturity include strategy and leadership, organization and culture, data, technology and infrastructure, operations, decision-making, ethics and regulations, security, and privacy. additionally, it was found that existing maturity models primarily focus on technical and managerial aspects, with less attention given to social, legal, and ethical dimensions. by conducting a comparative analysis of various ai maturity models, this study proposes a comprehensive framework for assessing organizational readiness in adopting and developing ai, which can serve as a guideline for policymakers and organizational managers.