واکاوی عوامل تاثیرگذار بر تشخیص فرصت های کارآفرینی: مطالعه محدودیت ‌های جنسیتی در میان زنان کارآفرین

مقدمه: زنان کارآفرین، نقشی بسیار مهمی در توسعه کارآفرینی ایفا می‌کنند و به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در رشد اقتصادی کشورها شناخته می‌شوند. با وجود اهمیت حضور زنان کارآفرین در تحقق توسعه پایدار، واضح است که آن‌ها با چالش‌ها و موانع متعددی روبه‌رو هستند. شناسایی و رفع این موانع می‌تواند روند پیشرفت کارآفرینی زنان را تسهیل کند. باورهای کلیشه‌ای و تبعیض‌های جنسیتی همچنان از جمله موانع مهمی هستند که می‌توانند بر تمایل و انگیزه زنان برای ورود به عرصه کارآفرینی تاثیر منفی بگذارند. از این‌رو، برای افزایش سهم زنان در اقتصاد ملی و مقابله با بحران بیکاری آنان، ضروری است که شرایط مناسب برای توسعه کسب و کارهای زنان کارآفرین فراهم شود. این امر می‌تواند به زنان کمک کند تا با ایجاد فرصت‌های شغلی برای خود و دیگران، به حل مشکلات کنونی جامعه کمک کنند.روش‌شناسی: پژوهش حاضر کاربردی و از نظر روش از نوع آمیخته (کیفی- کمی) است. در مرحله کیفی، 14 نفر از خبرگان با روش نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل گردید که به شناسایی 51 شاخص و 12 مولفه انجامید. در بخش کمی، جامعۀ آماری شامل 425 نفر از کارشناسان زن کارآفرین در شرکت‌های دارویی بود. با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 170 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهای spss نسخۀ 23 و smart pls نسخۀ سه انجام شد.یافته ها: براساس نتایج پژوهش، هشت مولفه محدودیت های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، آموزشی، قانونی، رفتاری، شخصیتی، فردی تحت عنوان ابعاد و مولفه های محدودیت های جنسیتی تاثیرگذار بر تشخیص فرصت های کارآفرینی در میان زنان کارآفرین مشخص گردید. همچنین، نتایج نشان داد محدودیت‌های اجتماعی (578/0-=β)، محدودیت های فرهنگی (429/0-=β)، محدودیت های اقتصادی (408/0-=β)، محدودیت های آموزشی (346/0-=β)، محدودیت های قانونی (297/0-=β)، محدودیت های رفتاری (215/0-=β)، محدودیت های شخصیتی (189/0-=β) و محدودیت های فردی (138/0-=β) بر فرصت های کارآفرینی تاثیر منفی و معناداری دارند.نتیجه گیری/دستاوردها: علی رغم نقش زنان و مشارکت آن‌ها در فرایند توسعه پایدار، متاسفانه در عرصه کارآفرینی با چالش ها، مشکلات و محدودیت‌های زیادی مواجه اند و این مسئله استفاده از پتانسیل زنان در برنامه های توسعه را به امری پیچیده و بغرنج مبدل ساخته است که خارج شدن از آن، نیاز به شناخت و آگاهی دارد. لذا بنا به ضرورت، توسعه سهم زنان در اقتصاد ملی و مقابله با بحران بیکاری زنان، ضروری است که شرایط لازم برای توسعه کسب و کار زنان کارآفرین فراهم گردد تا زنان با ایجاد کسب و کار و فرصت های شغلی برای خود و دیگران، به بهبود آن کمک کنند. مدل ارائه شده در این پژوهش، رویکردی چندسونگر با دیدگاه بومی دارد. بر همین اساس به‌منظور کاربرد در اکوسیستم کارآفرینی و در راستای چشم‌انداز آینده از جامعیت و قابلیت لازم برخوردار است.

exploring the factors affecting entrepreneurial opportunity recognition: a study of gender constraints among women entrepreneurs

introduction: women entrepreneurs are vital agents of economic growth and entrepreneurial development worldwide. despite their critical role in achieving sustainable development goals, they encounter pervasive and multifaceted barriers. gender-based discrimination and stereotypical beliefs significantly impede women's entrepreneurial motivation and capacity. this study aims to identify and analyze the key constraints affecting women entrepreneurs' ability to recognize and pursue entrepreneurial opportunities, ultimately seeking to provide a framework that can enhance women's economic participation and address female unemployment.methodology: this research employed a mixed-methods approach, combining qualitative and quantitative phases for a comprehensive analysis. in the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with 14 purposefully selected experts, continuing until theoretical saturation was achieved. the data were analyzed through open, axial, and selective coding, yielding 51 indicators organized into 12 core components. for the quantitative phase, a simple random sample of 170 respondents was drawn from a population of 425 women entrepreneurs working within pharmaceutical companies, using cochran's formula. quantitative data were analyzed using spss23 and smart pls3 software.findings: the qualitative analysis identified eight primary categories of gender-related constraints affecting entrepreneurial opportunity recognition: social, cultural, economic, educational, legal, behavioral, personality, and individual limitations. the quantitative results confirmed these findings, revealing significant negative impacts of all eight constraint categories on women's entrepreneurial opportunities. the strongest effects were observed for social limitations (β = -0.578), followed by cultural limitations (β = -0.429), economic limitations (β = -0.408), educational limitations (β = -0.346), legal limitations (β = -0.297), behavioral limitations (β = -0.215), personality limitations (β = -0.189), and individual limitations (β = -0.138).conclusion/outcomes: this research makes a significant contribution by providing a comprehensive, empirically-grounded model of the multidimensional constraints facing women entrepreneurs. the findings underscore that despite women's acknowledged potential in sustainable development, they continue to encounter systemic barriers that complicate their full participation in entrepreneurial ecosystems. addressing these challenges requires a nuanced understanding of how social, cultural, and structural factors intersect to shape women's entrepreneurial experiences. the proposed model offers a localized yet broadly applicable framework for policymakers, business support organizations, and entrepreneurial educators. by identifying the specific constraint categories with the greatest impact, this study provides actionable insights for designing targeted interventions to foster an enabling environment for women-owned businesses. such efforts are essential for increasing women's contribution to national economies, addressing unemployment, and enabling women to create sustainable employment opportunities for themselves and others. the model's comprehensiveness and future-oriented perspective position it as a valuable tool for advancing both theoretical understanding and practical support for women's entrepreneurship.