پایداری کسب‌و‌کارهای دانش‌بنیان پارک علم‌و‌فناوری خراسان

مقدمه: در جهان کنونی، با تسریع تغییرات در محیط‌های درونی و بیرونی سازمان‌ها، شناسایی مفاهیم موثر بر حفظ و توسعه حیات سازمانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده است. پایداری کسب‌وکارها به‌عنوان یکی از ارکان اصلی در ارزیابی رشد و موفقیت سازمان‌ها شناخته می‌شود تا آنجاکه در دهه‌های اخیر، حتی جایگزین معیارهای سنتی موفقیت سازمانی شده است. ازطرفی پایداری را می‌توان به‌نوعی ضامن تداوم و رشد پایدار سازمان‌ها تلقی کرد. بر این اساس پژوهش حاضر به بررسی اثر انعطاف‌پذیری راهبردی بر پایداری شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در پارک علم‌وفناوری استان خراسان می‌پردازد. همچنین، در این مطالعه نقش میانجی نوآوری در مدل کسب‌وکار و اثر تعدیل‌گری پویایی محیطی نیز مورد بررسی قرار گرفته است.روش‌شناسی: پارادایم این پژوهش از نوع کمی و روش پژوهش آن به لحاظ نوع جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها پیمایشی- تحلیلی است. جامعه مورد مطالعه شامل 55 شرکت دانش‌بنیان فعال و رشد یافته در پارک علم‌وفناوری استان خراسان بودند. روش نمونه‌گیری نیز تصادفی ساده بود که تعداد آن به کمک جدول مورگان 48 شرکت تعیین گردید. همچنین واحد تحلیل این پژوهش نیز سازمان بود. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شده که روایی آن با معیار فورنل و لارکر و نظر خبرگان و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید گردید. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به کمک نرم‌افزار smartpls و spss انجام شده است.یافته‌ها: نتایج تجزیه‌وتحلیل داده‌های این پژوهش نشان داد که انعطاف‌پذیری راهبردی و نوآوری مدل کسب‌و‌کار تاثیر مثبت و معناداری بر پایداری شرکت دارند. همچنین، نقش نوآوری مدل کسب‌و‌کار به‌عنوان میانجی در رابطۀ بین انعطاف‌‌پذیری راهبردی و پایداری شرکت تایید گردید. پویایی محیطی نیز نقش تعدیل­گری بر رابطه میان انعطاف‌پذیری راهبردی و نوآوری مدل کسب‌و‌کار ایفا می‌کرد.نتیجه‌گیری/ دستاوردها: یافته‌های پژوهش اهمیت توجه به عوامل محیطی را در طراحی راهبردهای کسب‌و‌کار نشان می‌دهد. در شرایط کنونی، کسب‌و‌کارهای دانش‌بنیان باید به‌دنبال ایجاد انعطاف‌پذیری لازم در سطوح بالای سازمان باشند تا بتوانند به‌سرعت به تغییرات محیطی واکنش نشان دهند. نوآوری مدل کسب‌و‌کار که شامل مجموعه‌ای از فعالیت‌های جدید برای خلق ارزش است، می‌تواند به شرکت‌ها کمک کند تا در برابر رقبا مزیت پیدا کنند. همچنین، پویایی محیطی به‌عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت این شرکت‌ها شناخته شده است؛ زیرا تغییرات سریع در بازار نیازمند پاسخ‌گویی سریع و موثر به آن است. پژوهش حاضر پیشنهادهایی برای انجام مطالعات بیشتر در زمینه تاثیر عوامل محیطی بر پایداری کسب‌و‌کارها ارائه می‌دهد. همچنین، توصیه می‌شود که شرکت‌های دانش‌بنیان با راه‌اندازی واحدهای تحقیق و توسعه بتوانند مدل‌های نوآورانه کسب‌و‌کار را بررسی کرده و از آن‌ها بهره جویند.

corporate sustainability in knowledge-based companies: a case study of khorasan science and technology park

introduction: in today’s world, with the accelerating pace of change in both internal and external organizational environments, identifying the factors that influence the preservation and development of organizational vitality has become particularly important. business sustainability is recognized as one of the core pillars for assessing organizational growth and success, to the extent that in recent decades, it has even replaced traditional measures of organizational success. furthermore, sustainability can be considered a guarantor of organizational continuity and sustainable growth. accordingly, this study examines the impact of strategic flexibility on the sustainability of knowledge-based companies located in the khorasan province science and technology park. additionally, the mediating role of business model innovation and the moderating effect of environmental dynamism are also investigated.methodology: this research adopts a quantitative paradigm and employs a survey-analytical method for data collection and analysis. the target population consists of 55 active and mature knowledge-based companies in khorasan science and technology park. using simple random sampling, a sample of 48 companies was selected based on morgan’s table. the unit of analysis in this study is the organization. data was gathered through a structured questionnaire, the validity of which was confirmed via fornell-larcker criteria and expert evaluation, while reliability was assessed using cronbach’s alpha and composite reliability. data analysis was performed using pls-sem and spss software.findings: the results indicate that strategic flexibility and business model innovation exert a positive and significant influence on corporate sustainability. furthermore, business model innovation was confirmed as a mediator in the relationship between strategic flexibility and corporate sustainability. additionally, environmental dynamics played a moderating role, strengthening the link between strategic flexibility and business model innovation.conclusion/ implications: the findings underscore the critical role of environmental factors in shaping business strategies. in today’s dynamic landscape, knowledge-based firms must cultivate strategic flexibility at the leadership level to swiftly adapt to environmental shifts. business model innovation, which entails novel value-creation mechanisms, can provide a competitive edge. moreover, environmental dynamics are a pivotal determinant of success, as rapid market changes necessitate agile and effective responses. this study offers recommendations for future research on the interplay between environmental factors and corporate sustainability. it also suggests that knowledge-based companies establish r d units to explore and leverage innovative business models for sustained growth.