فرا تحلیل عوامل موثر بر کارآفرینی سازمانی در ایران

مقدمه: دنیای امروزی به ‌دلیل گسترده شدن فناوری ‌ها و ابزارها و دسترسی راحت‌تر به آن‌ها، به‌شدت رقابتی شده است. در محیط‌ هایی که به‌شدت درحال تغییر و تحول هستند، دانش یکی از منابع مهم خلق ارزش محسوب می‌شود که می‌تواند منجر به توسعه و تداوم مزیت رقابتی شود. مزیت رقابتی به‌واسطه استفاده شرکت‌ها از ظرفیت‌ها و منابع‌شان سبب موقعیت سازمانی منحصربه‌فردی می‌شود که می‌تواند منجر به تمایز آن‌ها از رقبا شود. سازمان‌ها برای ماندن دراین عرصه باید توانایی‌های لازم را کسب کرده و تحولاتی را به‌وجود آورند. یکی از منابع مهم برای ایجاد تحول و بقای سازمان و رسیدن به اهدف و رسالت‌های سازمانی، نوآوری و کارآفرینی است که خود زمینه را برای مزیت رقابتی و متمایز شدن سازمان از رقبا فراهم می‌آورد. این امر سبب بقای سازمان در محیط‌های متغیر کنونی می‌شود. هدف این پژوهش شناسایی پیشایندهای کارآفرینی سازمانی با استفاده از رویکرد فراتحلیل بود. روش‌شناسی: پژوهش حاضر ازنظر هدف، توصیفی و ازنظر نوع استفاده، کاربردی و ازنظر نوع رویکرد، کمی بود. جامعه موردبررسی پژوهش، شامل مقالات چاپ شده درزمینۀ کارآفرینی سازمانی در کلیه مجلات علمی – پژوهشی داخل کشور از سال 1390 تا سال 1403 بود که 55 مورد بااستفاده از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند به‌عنوان نمونه وارد فرایند فراتحلیل شدند. پژوهش‌های منتخب با استفاده از نرم‌افزار cma2 (نرم‌افزار جامع فراتحلیل) مورد تحلیل قرار گرفتند. پایایی پژوهش شامل پایایی شناسایی ازطریق توافق داوران در انتخاب پژوهش‌ها و طبقه‌بندی آن‌ها، پایایی کدگذاری ازطریق توافق داوران درباره استفاده از مفاهیم خاص برای کدگذاری متغیرها و پایایی سطح معنی‌داری و اندازه اثر ازطریق توافق در محاسبات اندازه اثر بین دو فراتحلیل‌گر به ‌دست آمد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان دادند که ازبین عوامل موثر بر کارآفرینی سازمانی، به‌ترتیب متغیرهای ظرفیت سرمایۀ فکری (0.886)، جذب دانش (0.802)، چابکی سازمانی (0.753)، هوش سازمانی (0.743)، رهبری معنوی (0.737)، رهبری خدمت‌گزار (0.682)، جو خلاقیت (0.632)، سلامت سازمانی (0.622)، کیفیت زندگی کاری (0.608)، فرهنگ انطباق‌پذیری (0.587)، ساختار سازمانی (0.554)، قابلیت بازاریابی (0.516) و سرمایۀ اجتماعی (0.508) دارای اندازه اثر زیاد (بالای 0.5) بودند.  نتیجه‌گیری/ دستاوردها: متغیرهای ظرفیت سرمایۀ فکری، جذب دانش، چابکی سازمانی، هوش سازمانی، رهبری معنوی، رهبری خدمت‌گزار، جو خلاقیت، سلامت سازمانی، کیفیت زندگی، فرهنگ انطباق‌پذیری، ساختار سازمانی، قابلیت بازاریابی و سرمایۀ اجتماعی به‌ترتیب از مهم‌ترین پیشایندهای کارآفرینی سازمانی هستند. انجام این فراتحلیل می‌تواند برنامه‌ریزی برای ارتقای کارآفرینی سازمانی در کشور را دقیق‌تر و عملیاتی‌تر نماید؛ به‌گونه‌ای که به‌جای برنامه‌ریزی برای طیف وسیعی از پیشایندها، بر متغیرهایی تمرکز دارد که دارای اهمیت بیشتری هستند.

a meta-analysis of the factors affecting organizational entrepreneurship in iran

introduction: the modern world has become highly competitive due to the spread of technologies and tools, as well as easier access to them. in rapidly changing and developing environments, knowledge is considered an important source of value creation that can lead to the development and maintenance of competitive advantage. competitive advantage creates a unique organizational situation, enabling companies to utilize their capacities and resources, thereby differentiating themselves from competitors. for survival, organizations must acquire the necessary abilities and adapt to change. one of the critical resources for transforming and ensuring the survival of an organization, as well as achieving its goals and mission, is innovation and entrepreneurship. these factors provide the basis for competitive advantage and distinguish the organization from its competitors, aiding its survival in the current dynamic environment. the purpose of this study was to identify the antecedents of organizational entrepreneurship using a meta-analysis approach.methodology: this research was applied in purpose, descriptive in application, and quantitative in data type. the research population consisted of articles published in scientific journals in the field of organizational entrepreneurship in iran from 2011 to 2024. among them, 55 articles were included in the meta-analysis process, selected through a non-random purposive sampling method. the selected studies were analyzed using cma2 software (comprehensive meta-analysis software). the reliability of identification was ensured through the agreement of referees in selecting and categorizing the research, the reliability of coding was ensured through agreement among reviewers on the use of specific concepts for coding variables, and the reliability of the significance level and effect size was ensured through agreement between two meta-analysts in measuring effect size.findings: the findings showed that, among the antecedents of organizational entrepreneurship, intellectual capital (0.886), knowledge absorption capacity (0.802), organizational agility (0.753), organizational intelligence (0.743), spiritual leadership (0.737), servant leadership (0.682), creative atmosphere (0.632), organizational health (0.622), quality of work life (0.608), cultural adaptability (0.587), organizational structure (0.554), marketing capability (0.516), and social capital (0.508) had high impact sizes (above 0.5).conclusion/ implications: the variables of intellectual capital, knowledge absorption capacity, organizational agility, organizational intelligence, spiritual leadership, servant leadership, creative atmosphere, organizational health, quality of work life, cultural adaptability, organizational structure, marketing capability, and social capital are the most significant elements of organizational entrepreneurship. this meta-analysis can help make planning to promote organizational entrepreneurship more precise and operational. instead of planning for a wide range of antecedents, efforts can focus on the variables with the greatest importance.