دین در وضعیت پست‌ مدرن؛ از فضای ریزوماتیک تا اسارت در ماتریکس ذهن

دین از مهم‌ترین پدیده‌های بشری است که در هر دوره تاریخی، جایگاهی ویژه در دستگاه نظری اندیشمندان و متفکران حوزه علوم انسانی داشته است. بسیاری از اندیشمندان، دوران مدرنیته و ظهور عصر روشنگری را دوران افول دین دانسته‌اند. اما ظهور عصر پست‌مدرنیته زنگ خطری برای عصر مدرن و مفاهیم برساختۀ این دوره بود. در این پژوهش سعی بر آن است که مقوله‌ای چون دین را از منظر اندیشمندان پست‌مدرن مورد بررسی قرار دهیم. بر همین اساس، دین از منظر اندیشمندان جریان‌ساز پست‌مدرن چون دلوز، دریدا، لیوتار و بودریار بررسی شده و نوع نگاه هر کدام به دین را بر مبنای دستگاه نظریاش مورد بررسی قرار داده‌ایم. نتایج این بررسی نشان داد که دین در عصر پست‌مدرن نیز با تناقض‌های متعددی روبه‌رو است که این تناقض‌ها نشان‌دهنده عدم سازگاری بنیان‌های معرفتی دین و پست‌مدرنیته است. بر مبنای نتایج این پژوهش و نوع نگاه متفکرین پست‌مدرن، می‌توان ادعا کرد که بنیان‌های معرفتی و شناختی دین و پست‌مدرنیته، با یکدیگر سازگاری ندارند.

religion in the postmodern condition from rhizomatic space to captivity in the matrix mind

religion is one of the most important human phenomena that has had a special place in the theoretical apparatus of thinkers and thinkers in the field of human sciences in every historical period. it was the modern era and the concepts created during this period, in this research, an attempt has been made to examine a category such as religion from the perspective of postmodern thinkers. accordingly, in the present research, a phenomenon such as religion has been examined from the perspective of postmodern thinkers such as deleuze, derrida, lyotard, baudrillard, and the type of view of each of these thinkers has been examined based on their theoretical apparatus. am. the results of this article showed that religion in the postmodern era also faces many contradictions that these contradictions show the incompatibility of the epistemic foundations of religion and postmodernity. based on the results of this research and the perspective of postmodern thinkers, it can be claimed that religion and postmodernity are not compatible with each other.