پارادوکس کانت در مقولات محض فاهمه

کانت در انقلاب کپرنیکی خود، محوریت شناخت را از جهان خارج به فاعل شناسا تغییر داد؛ به‌ این ترتیب، ساختار ذهنی انسان بستر تجربه را فراهم می‌کند و بر اساس آن، به معرفت حسی و خیالی دست می‌یابد و درنهایت، به درک عالم خارج می‌رسد. اگرچه کانت این موضع را مطرح کرده و تا بحث شکل ‌گیری شاکله‌ها توسط قوۀ خیال پیش رفت، اما به نظر می‌رسد نظرات وی در تبیین مقولات به‌عنوان مفاهیمی محض که به‌طور کامل از تجربه، حس و زمان مستقل هستند، متشتت است. بر اساس آموزۀ کانتی، هر مفهومی، و به‌تبع آن، هر مقوله‌ای باید به شهودی بازگردند. اما از یک‌سو، اگر مقولات به هر نحوی به حس و تجربه بازگردانده شوند، دیگر مفاهیم محض فاهمه نخواهند بود؛ امری که اگرچه کانت آن را نپذیرفته، اما در تبیین آن هم موفق نبوده است. از سوی دیگر، اگر این مقولات، کاملاً محض و بری از تجربه و حس باشند، چنانکه کانت آنها را به شهود «متعلّق به طور کلّی» ارجاع می‌دهد، آنگاه وی گرفتار امری استعلایی شده است؛ به‌ویژه، ویژگی‌هایی که وی برای «متعلّق به‌طور کلی» برمی‌شمارد، این شائبه را ایجاد می‌کند که فاهمه، مقولات را با شهود عقلی از «متعلّق به‌طور کلی» یا به عبارت دیگر، از «وجود» ادراک می‌کند.

kant’s paradox in the pure categories of understanding

in his copernican revolution, kant changed the centrality of cognition from the external world to the subject. in this way, human mental structure provides the context of experience; nd based on that, he acquires aesthetic and imaginary knowledge and finally reaches the understanding of the external world. although kant proposes this theory and goes as far as the schematism by imagination, it seems that his views are confused in explaining categories as pure concepts that are completely independent of experience, sense and time. according to kant’s doctrine, every concept and therefore categories must be referred to an intuition. but on the one hand, if categories are returned to sense and experience in any way, then they are not pure concepts of understanding; although kant does not accept it, he cannot explain his opinion successfully; on the other hand, if categories are pure and beyond experience and sense, then they must be referred to something; and kant refers them to the objective in general intuition; but in this case, he is caught in the transcendental object; especially, the characteristics that kant enumerates for the object in general create the suspicion that the understanding perceives the categories with intellectual intuition from the object in general or in other words from being.