رابطه بین تحریم های اقتصادی، فساد و کیفیت محیط زیست

کیفیت محیط زیست نقش مهمی در سلامت انسان و وضعیت اجتماعی و اقتصادی جامعه دارد. افزایش آلودگی هوا به همراه تغییرات آب و هوایی به یکی از چالش‌های پیش روی دولت برای رسیدن به هدف توسعه پایدار تبدیل شده است. این مقاله اثرات تحریم و فساد بر کیفیت محیط زیست در ایران را مورد مطالعه قرار می‌دهد. به دنبال تحریم‌ها، دولت مجبور به تغییر در الگوی تخصیص منابع می‌شود و هزینه‌های ضروری جای هزینه‌های مربوط به توسعه زیر ساخت‌های اقتصادی و حفاظت از منابع طبیعی را می‌گیرند که بر این اساس کیفیت محیط زیست تحت تاثیر قرار می‌گیرد. همچنین تحریم‌ها فرصت‌های رانت جویی را به دلیل محدودیت‌های تجاری برای گروه‌های ذینفع فراهم می‌کند و در نهایت موجب گسترش فعالیت‌های غیر قانونی و فساد اقتصادی می-شوند. نتایج حاصل از تخمین مدل معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزیی در دوره 1996 تا 2021 نشان می‌دهد اولاٌ تحریم های اقتصادی، از طریق محدود کردن ظرفیت‌های اقتصادی و تغییر اولویت‌های اقتصادی دولت، بر کیفیت محیط زیست اثر منفی و معنی‌دار داشته است. ثانیا گسترش فساد اقتصادی به کیفیت محیط زیست صدمه وارد کرده و در افزایش آلودگی‌های زیست محیطی اثر معنی‌داری داشته است ثالثا تحریم از کانال فساد، منجر به تخریب محیط زیست شده که بدین ترتیب کیفیت محیط زیست در ایران به طور مستقیم و غیر مستقیم تحت تاثیر تحریم‌های اقتصادی قرار گرفته است. نتایج مقاله بر چند بعدی بودن مساله کیفیت محیط زیست اشاره دارد که بر اساس آن عوامل مختلف اقتصادی و سیاسی مثل فساد سیاسی، کیفیت دولت، تحریم آن‌را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

the relationship between economic sanctions, corruption and environmental quality

environmental quality plays an important role in human health and the social and economic status of society. one of the challenges facing the government in achieving sustainable development goals is increasing pollution and climate changes. this paper examines the effects of sanctions and corruption on the quality of the environment in iran. following the sanctions, the government is forced to change the resource allocation pattern and essential spending replace those related to the development of economic infrastructure and the protection of natural resources, whereby the quality of the environment is influenced. sanctions also provide rent-seeking opportunities for interest groups due to trade restrictions, and ultimately lead to the spread of illegal activities and economic corruption. the results from partial least squares structural equation model from the period 1996 to 2021 show that first, economic sanctions have had a negative and significant effect on environmental quality by limiting economic capacities and changing the economic priorities of the government. second, the spread of economic corruption has damaged environmental quality and has had a significant effect on increasing environmental pollutions. third, sanctions through the channel of corruption have led to environmental destruction, so that environmental quality in iran has been directly and indirectly affected by economic sanctions. the findings of the paper indicate that environmental degradation is a multidimensional phenomenon that is simultaneously affected by political and institutional factors, and accordingly, its solution is related to improving institutional quality and removing political obstacles. the results of the paper point to the multidimensional nature of the environmental quality issue, based on which various economic and political factors such as political corruption, government quality, and sanctions influence it.