نظام تامین مالی احزاب سیاسی در ایران از منظر حقوق عمومی

زمینه: احزاب به‌گونه‌ای در نظام‌های سیاسی معاصر اهمیت دارند که به نظر می‌رسد سازوکار جایگزینی برای آنها وجود ندارد؛ آنها در سه سطح خرد، میانی و کلان موجب تسهیل حکمرانی می‌شوند. احزاب سیاسی برای پیروزی در رقابت سیاسی و به دست گرفتن قدرت به منابع مالی نیاز دارند و همین مسئله سبب ‌ساز طرح نظام تامین مالی احزاب سیاسی از دیدگاه حقوق عمومی می‌شود. دولت‌ها همواره از رهگذر سیاست‌های قاعده‌مند کننده و توزیعی در تامین مالی احزاب سیاسی مداخله می‌کنند. روش تحقیق استفاده شده در این مقاله، روش اسنادی- کتابخانه‌ای بوده است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که یکی از مهم‌ترین علل ناکامی احزاب سیاسی در ایران، حل نشدن مسئله نظام حقوقی تامین احزاب است؛ اگرچه سیاست‌های قاعده‌مند کننده و توزیعی در راستای بهبود وضعیت عملکرد احزاب اتخاذ شده است که می‌توان به ابلاغ «سیاست‌های کلی انتخابات» از سوی رهبری و تصویب قانون نحوه فعالیت احزاب و گروه‌های سیاسی اشاره کرد؛ لیکن هنوز مسئله نظارت بر تامین مالی احزاب نیازمند قانون‌گذاری است. به‌منظور نظارت بر نظام تامین مالی احزاب سیاسی می‌بایست نهاد جدیدی ذیل عنوان «کمیسیون انتخابات و احزاب» تاسیس شود و این نهاد مسئولیت این نظارت را بر عهده گیرد. نوآوری این مقاله طرح مسئله نظام تامین مالی احزاب از دیدگاه حقوق عمومی و ارائه راهکار برای حل این موضوع است.

the financing system of political parties in iran from the perspective of public law

background: parties are so important in contemporary political systems that there seems to be no alternative mechanism; they facilitate governance at three levels: micro, medium and macro. political parties need financial resources to win political competition and seize power, and this is what drives the political party financing system from a public law perspective. governments always intervene in the financing of political parties through regulatory and distributional policies. method: the research method used in this article was documentary-library method. findings: the findings of this study show that one of the most important reasons for the failure of political parties in iran is the unresolved issue of the legal system of securing parties; however, regulatory and distributive policies have been adopted to improve the performance of political parties, such as the announcement of general election policies by the leadership and the adoption of a law on the functioning of political parties and groups; but the issue of monitoring the financing of parties still needs to be legislated. conclusion: in order to oversee the financing system of political parties, a new body called the election and parties commission should be established and this body should be responsible for this oversight. the novelty of this article is to raise the issue of the party financing system from the perspective of public law and to provide a solution to solve this issue.