>
Fa   |   Ar   |   En
   تبیین چگونگی بازتاب نقش و نماد ماه در معماری ایران  
   
نویسنده فکور اطلس ,سلطان زاده حسین ,اسماعیل پور مطلق ابوالقاسم
منبع مطالعات بين رشته اي در تعالي معماري و شهرسازي - 1404 - دوره : 4 - شماره : 2 - صفحه:109 -129
چکیده    ماه از دوران کهن جایگاه ویژه ای نزد مردمان ایران داشته است در دوره هخامنشیان و ساسانیان علی رغم مورد اهمیت قرار گرفتن خورشید؛ هنوز ماه قابل احترام بوده و تزیینات بناها نقش برجسته ها مهرها سکه ها و تاج پادشاهان به نقش هلال ماه آراسته بوده است. در دوران اسلامی نماد هلال ،ماه بر ابریقها و گنبد مساجد نقش بسته است. به نظر میرسد ،ماه مفاهیم معنوی عمیقی را با خود حمل میکرده که انسان ،همواره کشش درونی برای خلق و بسط نمادهای آن داشته است؛ به طوری که از ادوار کهن تا کنون نمادهای ماه در هر دوره ای تکرار و تجدید حیات یافته است هدف پژوهش بررسی جایگاه ماه در دوران باستان و دوران اسلامی؛ و تاثیر آن بر تزیینات معماری بوده است استخراج نمادهای ماه و تبیین چگونگی بازتاب این نمادها در تزیینات معماری ایران در دوران پیش از اسلام و در دوران اسلامی است روش تحقیق به صورت تفسیری - تاریخی بوده و گردآوری داده ها به صورت اسنادی و در مواردی به صورت میدانی صورت گرفته است؛ تحلیل دادهها از نوع کیفی بوده و جامعه آماری شامل نقوشی از دوره ساسانیان هخامنشیان و همچنین نقوشی از مساجد دوران اسلامی است نتیجه تحقیق نشان میدهد؛ نور ماه در تاریکی شب تنها منبع روشنایی بوده است؛ فضای مهتابی در معماری ایرانی برای بهره بردن از نور ماه حکایت از اهمیت جایگاه ماه دارد. ماه به دلیل تغییرات دوره ای همواره با رشد تغییر حرکت و تجدید حیات مرتبط بوده است نمادهای ماه شامل نمادهای هندسی جانوری و گیاهی است ،انسان با تکیه بر باورهای خود و به مدد ،تخیل از عناصری که خود نماد ماه بوده اند، نقوش در هم تنیده و انتزاعی خلق کرده است. این نقوش از دوران باستان مورد استفاده قرار گرفته و در طول تاریخ روند تکاملی خود را در طی کرده؛ بطوریکه در دوران اسلامی به اوج تکامل خود رسیده و اسلیمی ها را شکل داده اند.
کلیدواژه نمادهای ماه ,نمادهای منحنی ماه ,نقوش اسلیمی ,نقوش اسلیمی در هنر و معماری ,نقوش اسلیمی در معماری اسلامی
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی, دانشکده معماری و شهرسازی, گروه معماری, ایران. , دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی, دانشکده معماری و شهرسازی, گروه معماری, ایران. , دانشگاه شهید بهشتی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, گروه زبانشناسی, ایران.
پست الکترونیکی esmailpour@yahoo.com
 
   explanation of how the role and symbol of the moon are reflected in iranian architecture  
   
Authors fakoor atlas ,soltanzadeh hossein ,esmaeelpour motlagh abolghasem
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved