تاثیر گرادیان ارتفاعی بر تنوع پوشش گیاهی در حاشیۀ جاده ‌های خاکی چند سال ساخت جنگل های غرب گیلان (سری دو ناو اسالم)

تنوع زیستی ضامن انعطاف پذیری و ظرفیت سازگاری اکوسیستم جنگلی با محیط اطراف است. با بررسی تنوع زیستی در جوامع مختلف حاشیۀ جاده ها می توان به طور غیر مستقیم به شرایط حاکم بر اکوسیستم جنگل دست یافت. هدف از این پژوهش، ارزیابی تاثیر ارتفاع از سطح دریا بر تنوع پوشش گیاهی در جاده های جنگلی چند سال ساخت ناو اسالم استان گیلان بود. بدین منظور 240 قطعه نمونه به صورت منظم-تصادفی با روش ترانسکت خطی در دو کلاسۀ سنی جاده (کمتر از 10 سال و بیشتر از 10 سال ساخت) برداشت شد. مقادیر شاخص های غنا، یکنواختی، تنوع گونه ها برای هر طبقۀ سنی جاده محاسبه شد. نتایج نشان داد مقدار شاخص تنوع شانون وینر و سیمپسون برای گونه های درختی و زادآوری در جاده های بیشتر از 10 سال ساخت در ارتفاعات کمتر از 700 متر از سطح دریا بیشتر بود. شاخص های یکنواختی سیمپسون برای گونه های درختی در جاده های قدیمی و برای زادآوری در جاده های تازه ساخت بیشتر بود. شاخص های غنا برای گونه ها در ارتفاعات کم و در جاده های قدیمی بیشتر از سایر ارتفاعات و جاده های تازه ساخت بود. حضور گونه های درختی غالب منطقه در جاده های تازه ساخت بیشتر بود. مقدار شاخص یکنواختی سیمپسون درختی در سنین مختلف جاده به احتمال 05/0 معنی دار نبود. شناسایی گونه های مناسب و آگاهی دقیق از سن ساخت جاده در جهت حفظ جوامع گیاهی نقش مهمی دارد. بررسی تغییرات گونه ها در ارتفاعات مختلف حاشیۀ جاده های چند سال ساخت، سبب آگاهی از روند تاثیر گذاری جاده می شود و در نهایت می تواند به مدیریت بهینه پوشش گیاهی در زمان ساخت جاده-های جدید کمک کند.