کاربرد الگوی نشانه‌شناسی مایکل ریفاتر در خوانش شعر جاسم الصحیح (مطالعه موردی: قصاید حین الحسین نوی الصلاه‌ و تاملات فی لیله‌ عاشوراء)

خوانش نشانه‌شناسی نوعی فعالیت زیبایی‌شناختی متون است که به خلق اثر در طول افق‌های تاریخی می-پردازد و با تاثیرپذیری از تغییر فرهنگ و تجربه‌های فردی خواننده، متغیر است. خوانش ادبی به‌منظور عمق-بخشیدن به مطالعات ادبی و آموزش زبان و ادبیات وضع گردیده است. الگوی خوانشی ریفاتر از جمله رهیافت‌های نوین ادبی است که در زمینۀ بازآفرینی، تبیین کارکرد متون و معناکاوی نقش بارزی دارد. برداشت آزاد خواننده در شناسایی هسته‌های خُرد و رسیدن به کلان‌متن و نیز تفسیر معنایی که در پی آن ارائه می‌کند، اساس این نظریه را تشکیل می‌دهد. از آنجا که ماهیت شعر دستورگریزی است، این نشانهها طی چند خوانش و با کشف دلالتهای موجود میان نشانهها درک می‌شود. از این رو پژوهش حاضر بر اساس رویکرد نشانه‌شناسی ریفاتر به بررسی دو قصیده به نامهای حین الحسین نوی الصلاه‌ و تاملات فی لیله‌ عاشوراء از جاسم الصحیح، شاعر معاصر عربستان پرداخته است که بازتاب بیشتری از فرهنگ عاشورا در آنها به چشم می‌خورد. از یافته‌های تحقیق استنباط می‌شود که این اشعار به وفور آموزه‌های قیام عاشورا را در خود انعکاس میدهد. از جمله نشانههای فرهنگ عاشورایی که در خوانش قصیده یافت شده است، میتوان به ماندگاری یاد امام حسین (ع) در طول تاریخ، امید امام در اوج ناامیدی و شرایط سخت، بیان عظمت و جایگاه والای امام، ترسیم آینده‌ای روشن برای نسل‌های آینده توسط امام و نیز جاودانگی روحیه‌ی ایثار و شهامت، اشاره کرد.

application of michael riffaterre’s semiotic theory in reading jassim al-sahih’s poetry: a case study of “hein al-hussein nawi al-salat” and “reflections on the night of ashura”

semiotic reading is a kind of textual aesthetic activity that recreates a work along historical horizons and is influenced by cultural change and individual experiences of the reader.literary reading is designed to deepen literary studies and language and literature education.riffaterre’s reading model is one of the new literary approaches that plays a significant rolein re-creation, explanation of the function of texts, and analysis of meaning. the will of the reader in identifying the microtext and reaching the macrotext as well as the interpretation of the meaning he presents forms the basis of this theory. as poetry essentially deviates from grammatical structures, these signs are understood through several readings and discovering the meanings hidden between the lines. therefore, the present study uses riffaterre’s semiotic approach to examine two odes called “hein al-hussein nawi al-salat” and “reflections on the night of ashura” by jassim al-sahih, a contemporary poet ofsaudi arabia, in which the culture of ashura is more evident. the findings show that these poems strongly reflect the teachings of the ashura uprising. among the signs of this culture found in the reading of the ode, one can see remembering the memory of imam hussein throughout history, the hope of the imam at the height of despair and tough conditions, the majesty and high status of the imam, depicting a bright future for future generations by the imam, and the immortality of sacrifice and courage.