تحلیل مولفه‌های هوش معنوی در دیوان محمدحسین شهریار

خاستگاه طبقاتی، وضعیت خانوادگی، سنخ روانی و سوانح نه چندان متعارف حیات فردی و اجتماعی شهریار منجر به تکوین آثار و خلق اشعاری شده که در کنار ارزش‏های ادبی و هنری، واجد ارزش‏های معنوی و در بر دارنده‌ی مولفه‌های آشکار و پنهان هوش معنوی است. هوش معنوی یکی از مفاهیم نسبتاً جدید در دانش روانشناسی است که در پیوند مستقیم با جهان‌نگری شاعرانه و زمینه‌های عاطفی معنایی سروده‌های شاعر قرارمی‌گیرد. در این پژوهش نظری، با بررسی تعدادی از اشعار فارسی دیوان شهریار به روش توصیفی تحلیلی، تلاش شده تا مقوله‌ی هوش معنوی و مولفه‌های آن در شعر این شاعر بزرگ معاصر با رویکرد میان‌رشته‌ای و نقد روانشناختی تحلیل شود. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که مولفه‌هایی؛ همچون خودآگاهی، خودانگیختگی، ارزش‌محوری و چشم‌اندازمحوری، کل‌نگری، دگرخواهی، استقبال از تفاوت‌ها، استقلال رای، تواضع و فروتنی، تمایل به طرح چراهای بنیادین، توانایی تغییر چارچوب‌های ذهنی، استفاده‌ی مثبت از چالش‌ها و احساس رسالت و تقدس بخشی در آثار شهریار دیده می‌شود.

analysis of the components of spiritual intelligence in the poetry of mohammad hossein shahriar

class origin, family status, psychological type and not so normal events of shahriar’s personal and social life have led to the formation of works and the creation of poems that, along with literary and artistic values, have spiritual values and contain overt and covert components of spiritual intelligence. spiritual intelligence is one of the relatively new concepts in the science of psychology that is directly related to the poetic world and the emotional semantic contexts of the poet’s universal poems. in this theoretical research, by examining a number of persian poems of shahriyar divan in a descriptive analytical method, an attempt has been made to analyze the category of spiritual intelligence and its components in the poetry of this great contemporary poet with an interdisciplinary approach and psychological critique. the results of the research show that some components; such as self awareness, spontaneity, value oriented and vision oriented, ascendancy, altruism, acceptance of differences, independence of opinion, humility, willingness to propose fundamental reasons, ability to change mental frameworks, positive use of challenges and sense of mission and sanctification is seen in the works of shahriar.