پژوهشی در معماری ونظم هندسی واژگان شعراخوان ثالث (مطالعۀ موردی: آواز چگور، چون سبوی تشنه)

از خصوصیّات مهم شعر، تصرف در زبان است. غرابت زبانی، شعر را چون موجودی منحصربه‌فرد می‌سازد؛ ازاین‌رو شاعر برای این قصد از تکنیک‌هایی مانند نظم و پیوند واژگان در محور همنشینی که بنیان آن موسیقی واج است و نیز گزینش واژگان در محور جانشینی، بهره می‌گیرد. شگردهای زبان شاعرانه، واژگان را در شعر برجسته می‌کند و بار معنایی متفاوتی به آن‌ها می‌بخشد. یکی از روش‌ها برای ساختن زبان شاعرانه استفاده از نظم هندسی واژگان در شعر است که اخوان ثالث به گواه اشعارش، به نیکی از عهده آن برآمده است. نظم هندسی ومطالعاتی با این رویکرد در زبان شعر،از هنر معماری وارد زبان وادبیات شده وبه نوعی مطالعه ای بینارشته ای محسوب می شود.نظم هندسی شعر شامل انسجام واژگان در محور افقی و هماهنگی و یکپارچگی سطور در محور عمودی شعر است. ازاین‌رو در این مقاله تلاش شده به‌عنوان نمونه با بررسی دو شعر «آواز چگور و چون سبوی تشنه» از اخوان، انسجام و یکپارچگی و نیز نظم هندسی موجود در شعر او نشان داده شود. روش پژوهش به‌صورت مطالعه‌ آثار و منابع (کتابخانه‌ای) و بررسی سند (متن شعرهای اخوان) و فیش‌برداری و تحلیل بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اشعار او را می‌توان از دسته اشعار منسجم، یکپارچه و منظّم خواند.

research in the architecture and geometric order of the words of akhavan sales: the case of avaz chagour and chun sabuye teshneh

one of the most important characteristics of poetry is its mastery of language. linguistic strangeness makes poetry as a unique being. therefore, for this purpose, the poet uses techniques such as ordering and linking words in the syntagmatic axis, which is based on phonological music, and also word choices in the paradigmatic axis. the techniques of poetic language highlight words in poems and give them a different shade of meaning. one of the methods for constructing poetic language is using the geometric order of words in poetry, which akhavan-sales as evidenced by his poems, has been able to do best. geometry and studies with this approach in the language of poetry and literature have their roots in the art of architecture and are considered as interdisciplinary studies. the geometric order of the poem includes the cohesion of the words in the horizontal axis and the harmony and integration of the lines in the vertical axis of the poem. therefore, in this article, an attempt has been made to show the cohesion and integrity and the geometric order in akhavan-sales poetry by examining the two poems avaz chagour and chun sabuye teshneh as examples. the research method of the current study followed desk research and document analysis. the research findings showed that his poems could be read as cohesive, integrated, and systematic poems.