روایت‌شناسی بلاغی رمان پنجشنبه فیروزه‌ای اثر سارا عرفانی

«روایت‌شناسیِ بلاغی» یا «بلاغت داستان»، یکی از زیرشاخه‌های روایت‌شناسی پساکلاسیک در نظریه روایت معاصر با هدف کشف شگردهایی است که موجب تاثیر روایت بر مخاطب می‌گردد. این رویکرد، روایت را یک کنش ارتباطی هدفمند فرض می‌کند. در این نگاه، روایت صرفا بازنمایی رویداد‌ها نیست، بلکه خود نیز یک رویداد است؛ رویدادی که در آن نویسنده به دنبال جلب توجه و تاثیر بر شناخت، احساسات و ارزش‌های مخاطبان است. در این مقاله پس از بسط مفهوم بلاغت داستان بر اساس آراء «وین سی.بوت»، رمان پنج شنبه فیروزه‌ای اثر سارا عرفانی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. رمان مذکور را می‌توان در گروه رمان‌های دینی جای داد که با هدف تعالی خواننده بر مدار سبک زندگی دینی خلق شده‌ است، کشف ترفندهای بلاغی این رمان که علاوه بر اقبال مخاطبان، موفق به کسب جوایزی نیز گردیده می‌تواند ما را در تحلیل رمان‌های دینی معاصر یاری کند. در این مقاله، رمان در سه سطح «نویسنده»، «متن»، «خواننده» با هدف یافتن ترفندهای بلاغی موجد تاثیر بر مخاطب، بازخوانی و تحلیل شده‌ است. نتیجه این‌که «نویسنده» آگاهانه کوشیده‌است ترفندهایی را برای رسیدن به سطح بلاغی مطلوبش به‌کار‌گیرد (ترفند تقابل، حقیقت‌نمایی، تغییر زاویه دید و راوی، استدلال و ترفند توجیه آن، انتخاب موضوع خاص) و به وسیله آن به هدف اصلی داستان (ارتباط با مخاطب، رشد فکری-معنوی انسان به مدد قوه انتخاب‌گری) برسد. در «متن» نیز حضور نشانه‌ها و تنش‌های گفتمانی می‌تواند در مسیر این تاثیرگذاری باشد. سطوح مختلف مخاطب یعنی «خواننده» و شیوه تاثیرگذاری داستان بر آن‌ها نیز مورد توجه قرار گرفته است.

rhetorical narrative of the novel panjshanbe firuzeei

rhetoric narratology is one of sub-categories of post-classic narratology in the contemporary narrative theory. actually, the rhetoric narratology is looking forward to influencing plot on the audience and discovering rhetoric structures. in rhetorical approach, narration is assumed as a targeted communicative action. in this view, narration is not merely a representation of events. it is an event in which speakers seek to attract attention and influence the audience’s values. in rhetoric narratology, an implied author is paid more attention rather than a narrator. the implied author is an applied semantic identity that belongs more to interpretive rhetoric than narrative rhetoric. in this article, after expanding this term based on the theory of mikhail bakhtin (as the initiator of this theory) and wayne c. booths, the novel of turquoise thursday by sara erfani has been read and interpreted in three levels of author, text and reader. therefore, the implied author and his/her tricks in rhetoric functions of the story (contrast trick, realization, changing the point of view and narrator, argument and its justification trick, intelligent choice of the plot) are considered. discourse stresses and signs and finally different levels of audience and influential ways are considered in the text. as a result, the author has tried to use some tricks in order to reach her favorite rhetoric level and the main aim of the story (intellectual and spiritual growth of the human being through electoral capability). this effort is as a separate event that constitutes rhetoric structure of the story.