تحلیلِ گفتمان انتقادیِ رُمانِ آخرین انار دنیا

رمان کُردی از نخستین دوره های شکل گیری، با تحولات و منازعات سیاسی-اجتماعی همراه بوده است. نوع ادبی رمان به سبب برخورداری از ظرفیت های ادبی و بیان دیدگاه های متکثر و متعدد، مورد توجه نویسندگان کُرد قرار گرفته است.یکی از اقسام رمان، رمان سیاسی است که با مولفه هایی خاص از سایر جریان های داستانی معاصر متمایز است. این تمایزدر ادبیات کُردی به نسبت سایر اقسام داستان های اجتماعی، دینی، فمینیستی و غیره، به دلیل ویژگی و ماهیت منحصربه فرد و پیوندهای نزدیک با جامعه و وقایع سیاسی و اجتماعی، محرزتر بوده است. از میان مجموعه روش های تحلیل رمان، روش تحلیل گفتمان انتقادی، سنخیت بیشتری با ماهیت این نوع از رمان دارد. یکی از روش های بررسی این نوع خاص از تحلیل رمان و موثرترین رویکرد آن، رویکرد فرکلاف است که در بررسی متن به بافت موقعیتی و سیاسی آن توجه ویژه دارد و آن را در سه سطح توصیف، تبیین و تفسیر بررسی می کند. رمان آخرین انار دنیا یکی از رمان های سیاسی بهزبان کُردی است که بازخوانشی است از رویدادهای قیام ملت کُرد برضدّ حکومت بعث عراق و روی کارآمدن دولت نیمه مستقل کُردی با پرچم داری احزاب سیاسی آن منطقه. تحلیل گزاره های متن در سطح تبیین، نشان می دهد که رویدادهای سیاسی دوره و فضای پرالتهاب سال های 1975 ، جنگ های داخلی بین احزاب کُرد و دوران پرآشوب بعد از آن، همواره سبب شکست، ناامیدی و فرودست تر شدن مردم شده است. تحلیل انتقادی این رمان، برپایۀ درونمایۀ خود رمان، نقد خشونت، سیاست و قدرت است که حول مضمون بنیادین استبدادستیزی و سیاست ستیزی می چرخد.

critical discourse analysis of the last pomegranate of world

from its earliest period of formation, the kurdish novel has been a correlation of political and social developments and conflicts. among the collection of novel analysis methods, the critical discourse analysis method is more consistent with the nature of this type of novel. one of the methods of examining this particular type of novel analysis and its most effective approach is the subconscious approach, which pays sp, special attention to its situational and political context in examining the text and examines it in three levels of description, explanation, and interpretation. the novel the last pomegranate of the world is one of the kurdish political novels that read the events of the kurdish uprising against the ba’athist regime in iraq and the coming to power of the semi-independent kurdish government under the banner of the political parties in the region. the analysis of the text’s propositions at the explanatory level shows that the political events of the period and the tumultuous atmosphere of the 1975s, the civil wars between the kurdish parties, and the turbulent period that followed, have always failed, disappointed, and degraded. the novel’s critical analysis is based on the novel’s content, a critique of violence, politics, and power, which revolves around the fundamental theme of anti-authoritarianism and anti-politics.