تبیین مولفه‌های دسترسی در فرآیند اطلاع‌یابی در فضای مجازی بر اساس نظریۀ تغییر بنیادین: مطالعۀ موردی دانشجویان جدیدالورود کارشناسی دانشکدۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز

هدف: تبیین مولفه‌های دسترسی بر اساس یکی از ابعاد نظریۀ تغییر بنیادین در فرآیند اطلاع‌یابی دانشجویان در فضای مجازی روش‌شناسی: پژوهش حاضر کیفی و به شیوۀ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته است. جامعۀ پژوهش دانشجویان جدیدالورود کارشناسی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه تبریز بودند که فرآیند نمونه‌گیری با روش گلوله‌برفی انجام شد. نهایتاً با بهره‌گیری از نظرات 21 نفر از دانشجویان داده‌های مورد نیاز به اشباع رسید. برای تحلیل داده‌های کیفی و استخراج مولفه‌ها، از شیوه کدگذاری روش‌شناسی نظریه داده‌بنیاد و نرم‌افزار مکس‌کیو.‌دی.‌ای. استفاده شد. یافته‌ها: به منظور طراحی الگوی دسترسی و یافتن مفهومی مشترک از تعریف پدیدۀ (دسترسی)، شرایط علی(زمینه استفاده از دانش و توانایی دیگران و انواع محتوای مورد استفاده در فضای مجازی)، متغیرهای زمینه‌ای (ابزارهای دسترسی به اطلاعات)، راهبردها (نحوۀ دسترسی به منابع اطلاعاتی، برخورداری از مهارت‌های لازم برای استفادۀ مستقل از منابع اطلاعاتی، استفاده از دانش و توانایی دیگران در فضای مجازی)، شرایط مداخله‌گر (موانع دسترسی به اطلاعات) و پیامدهای دسترسی (کاربرد فضای مجازی برای کاربران) مشخص شد.اصالت و ارزش: ارزش مقالۀ حاضر در نشان دادن یکی از ابعاد مهم نظریه تغییر بنیادین (دسترسی) است که به‌واسطۀ محیط مجازی تحت تاثیر قرار می‌گیرد. نتایج: پیدایش منابع الکترونیکی در فضای مجازی به‌ویژه اینترنت، شبکه جهانی و ویژگی‌های منحصر فضای مجازی رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان را تغییر داده و برای اطلاع‌یابی نیازمند داشتن توانایی و مهارت‌های لازم در زمینه سواد اطلاعاتی، سواد رایانه‌ای، سواد اینترنتی، سواد ارتباطی، سواد انتقادی و سواد فرهنگی هستند.

explaining the components of access in information seeking process in virtual space based on radical change theory: the case study of newcomer bachelor degree students of faculty of education and psychology of the university of tabriz

purpose: explain the components of access based on one of the dimensions of fundamental change theory in information-seeking from students in virtual space.method: the present study is a qualitative using semi-structured interviews. the population consists of university of tabriz bachelor students in education and psychology faculty, selected using snowball sampling, finally, using the opinions of 21 students, the required data came to saturation. to analyze qualitative data and extract components from coding, the grounded theory and maxqda software were used.findings: to design access model and to discover a common concept of the definition of the phenomenon in question (access), considering causal conditions (context of using the knowledge; and ability of others and types of content used in virtual space), contextual variables (access tools), strategies (how to access information resources, having the necessary skills to use information resources independently, using the knowledge and abilities of others in virtual space), intervening conditions (barriers to accessing information) and consequences of access (application of virtual space for users) was explained.conclusion: the emergence of electronic resources in virtual space and the unique features of virtual space have changed the information-seeking behavior of students, and need to have necessary abilities and skills in the field of information literacy, computer literacy, internet literacy, communication literacy, critical literacy, and culture literacy.value: the value of this research is to show one of the essential dimensions of the theory of fundamental change (access) that is affected by the virtual environment.