بررسی روند تحقیقات علمی جهان در حوزه خدمات اجتماعی کتابخانه‌های عمومی در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس با رویکرد علم‌سنجی

هدف: هدف پژوهش حاضر، تحلیل و بررسی پژوهش‌های نمایه شده در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، مرتبط با حوزه خدمات اجتماعی کتابخانه‌های عمومی از سال 1939 تا 2020 است.روش‌شناسی‌: این پژوهش مطالعه‌ای کاربردی است که با روش کتابخانه‌ای و علم‌سنجی انجام شده است. جامعه‌ی پژوهش، شامل 1465تولیدعلمی است. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اکسل ، آمار توصیفی (توزیع فراوانی) و جهت ترسیم نقشه‌ها نیز از vos viewer، pajek، ucinet و net draw استفاده شده است.یافته‌ها: بیشترین روند رشد تولیدات علمی در بازه 1979-1983 با میزان 3 % و کمترین روند رشد نیز در بازة 2019 - 2020 با 0.61 - % به ثبت رسیده است. دانشگاه مریلند با 28 مدرک فعال‌ترین سازمان در این حوزه است. در میزان تولیدات علمی کشور آمریکا به تنهایی با 37 درصد، در صدر قرار گرفته است. ، با توجه به واژگان پربسامد، مفاهیم اصلی درپنج خوشه طبقه بندی شد.نتایج: بازه زمانی 81 ساله نشان داد که تولیدات علمی حوزه خدمات اجتماعی کتابخانه‌های عمومی روند افزایشی را پیش رو داشته است. درمیان دانشگاه‌های داخلی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نسبت به سایر دانشگاه‌های داخلی در شرایط بهتری قرار دارد. «نقش کتابخانة عمومی»، « مشارکت اجتماعی شهروندان»، «سواد رسانه‌ای و سواد اطلاعاتی»، «سرمایه اجتماعی» و « ارتباطات علمی»، خوشه‌های موضوعی پژوهش‌ها در این حوزه هستند.اصالت و ارزش: این نخستین پژوهش با رویکرد کمی است که به دنبال بررسی تحقیقات در زمینه خدمات اجتماعی کتابخانه‌های عمومی است که می‌تواند برای سیاستگذاران حوزه خدمات اجتماعی کتابخانه‌های عمومی سودمند واقع شود. زیرا میزانرضایت کاربران این مراکز و استفاده مجدد آنها بسته به نوع خدمات ارائه شده است.

study of the world scientific output trends in the field of social services of public libraries in scopus database with scientometrics approach

purpose: the purpose of this study is to analyze the research indexed in the scopus database, related to the field of social services of public libraries from 1939 to 2020. methodology: this research is an applied study that has been done by the library and scientometrics methods. the research community consists of 1465 articles in english. excel software, descriptive statistics (frequency distribution) were used to analyze the data, and vos-viewer, pajek, ucinet and net draw were used to draw the maps.findings: the highest growth trend of scientific productions was recorded in 1979-1983 with 3%, and the lowest growth trend was recorded in the period 2019-2020 with 0.61%. the university of maryland is the most active organization with 28 degrees. in scientific production, the united states alone is at the top with 37%. according to the most frequent words, the main concepts were classified into five clusters.conclusion: the 81-year period showed that the scientific production of social services in public libraries has been increasing. among domestic universities, shahid beheshti university of medical sciences is in a better position than other domestic universities. the role of the public library, citizens' social participation, media literacy and information literacy, social capital and scientific communication are the thematic clusters of research in this field.value: this is the first research with a quantitative approach that seeks to investigate research in the field of public library social services that can be useful for policymakers in the area of public library social services.