فرصت‌ها و موانع صادرات محصولات دارویی ایران به روسیه

بازار دارو یکی از صنایع مهم و پرسود در دنیای تجارت است. گسترش صادرات غیرنفتی و دورشدن از اقتصاد تک‌محصولی و مشکلات ناشی از آن (نوسان‌های شدید در بازار نفت و به‌تبع آن تحت‌تاثیر قرارگرفتن درآمدهای کشور، همچنین تحریم فروش نفت ایران از سوی غرب)، ضرورت افزایش صادرات محصولات دارویی ایران را اجتناب‌ناپذیر کرده است. این در حالی است که فدراسیون روسیه، به‌دلایل تاریخی و به‌علت هم‌جواری جغرافیایی دو کشور و امکان ارسال مستقیم کالا به روسیه از طریق دریای خزر، برای تبدیل‌شدن به یکی از مقاصد مهم محصولات دارویی ایران، ظرفیت زیادی دارد. فدراسیون روسیه با جمعیت 145 میلیون نفری و حجم بالای واردات دارو (بیش از 5/10 میلیارد دلار در سال 2018م) بازار مصرف‌ بزرگی در کل منطقه است. در این مقاله، با استفاده از شاخص‌های مزیت نسبی آشکار نرمال‌شده، کسینوس و پلان تجاری، ظرفیت‌‌ها و موانع صادرات دارویی ایران به فدراسیون روسیه بررسی شده است. یافته‌های این مطالعه حاکی است برای صادرات محصولات دارویی ایران به بازار روسیه ظرفیت زیادی وجود دارد، این در حالی است که تولیدکنندگان و صادرکنندگان دارویی ایرانی یا از این بازار استفاده نکرده‌اند یا متوجه ظرفیت‌های این بازار بزرگ نیستند. در نتیجه‌گیری کلی، نویسندگان مقاله به فعالان این بخش توصیه می‌کنند که محصولات دارویی را در اولویت صادرات به بازار روسیه قرار دهند تا از ظرفیت تولیدی ایران در این زمینه استفاده‌ کارآمدتری شود.

exporting iranian pharmaceutical products to russia’s market: potentials and barriers

the pharmaceutical market is one of the most important and lucrative industries in the trade world. the expansion of non-oil exports and shifting away from the mono-product economy and its problems (high volatility in the oil market and, consequently, the country’s revenue, as well as the issue of sanctions on iran’s oil sales by the west) have made it inevitable for iran to expand its export of pharmaceutical products. meanwhile, the russian federation, for historical reasons, has a high potential to become a destination for iran’s pharmaceutical products due to the geographical proximity of the two countries and the possibility of direct shipment of goods to russia via the caspian sea. russia is a large consuming market with the population of 145 million and high volume of pharmaceutical imports (over 10.5$ billion in 2018). the article analyses the pharmaceutical export potential of iran to the russian federation using the indicators of revealed comparative advantage index, cosine index and trade plan index. the findings of this study indicate the high potential of iranian pharmaceutical products for export to the russian consuming market and the lack of utilization and the neglect of the iranian pharmaceutical manufacturers and exporters from the russian market. as policy implications, the authors recommend making pharmaceutical products a priority for export to the russian market, which will lead to more efficient use of iran’s productive potential.