مبانی الهیاتی هیئت‌های تبشیری آمریکا و تاثیر آن بر رویکرد تبشیری آنان در ایران قاجاری

حضور گسترده و نظام‌مند هیئت‌های تبشیری مسیحی در ایران، به دوره‌ صفویه بازمی‌گردد. هیئت‌های تبشیری پروتستان نیز از دوره‌ قاجار با هدف تبلیغ مسیحیت پروتستان به ایران آمدند. در میان هیئت‌های تبشیری پروتستان در ایران قاجاری، هیئت‌های تبشیری آمریکا قدمت و قدرت بیشتری داشتند. به‌همین دلیل توانستند برای مدتی طولانی در ایران حضور داشته باشند و به فعالیت بپردازند. یکی از راه‌های تبیین عملکرد هیئت‌های تبشیری مسیحی، بررسی مبانی فکری و ایدئولوژی آن‌هاست. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با روش تاریخی‌‌‌تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، مبانی ایدئولوژیکی هیئت‌های تبشیری آمریکایی در ایران قاجار تبیین و سپس تاثیر آن را بر رویکرد تبشیری آن‌ها در ایران قاجاری بررسی شود. همچنین، به این پرسش پاسخ داده شود که چرا هیئت‌های تبشیری آمریکا از طریق ایجاد شبکه‌ای از مدارس، بیمارستان‌ها و مراکز خدماتی به تبشیر مسیحیت در ایران قاجاری پرداختند. دستاوردهای پژوهش نشانگر آن است که هیئت‌های تبشیری آمریکا، بر اساس مبانی ایدئولوژیکی خاص خود، به مسیحی‌سازی جامعه‌ ایرانی از طریق متمدن‌سازی اقدام کردند. آن‌ها با ابزارهایی چون مدارس، بیمارستان‌ و نشریات طرح متمدن‌سازی و غربی‌سازی را آغاز کردند و تا پایان حضورشان در ایران از این روش پیروی کردند و آن را بسط و گسترش دادند.

theological foundations of american evangelical missions and its influence on their evangelistic approach in qajar iran

the widespread and systematic presence of christian missions in iran goes back to the safavid period. protestant evangelical missions also came to iran from the qajar period with the aim of propagating protestant christianity. among the protestant missionaries in qajar iran, the american missionaries were older and more powerful. for this reason, they were able to be present and active in iran for a long time. one of the ways to explain the performance of christian missions is to examine their intellectual and ideological foundations. the present study aims to explain the ideological foundations of the american evangelical missions in qajar iran with the historical-analytical method and using library sources, and then examine its effect on their evangelistic approach in qajar iran and answer the question why american missionaries spread christianity in qajar iran by creating a network of schools, hospitals and service centers. the results of the research show that the american missionaries, based on their own ideological foundations, christianized the iranian society through civilization. they started the civilization and westernization plan with tools such as schools, hospitals and publications, and they followed this method until the end of their presence in iran and expanded it.