تحلیل نظام سیاستگذاری تربیت معلم ایران مبتنی‌بر الگوی حکمرانی آموزشی

سیاستگذاری تربیت معلم ایران با وجود قدمتی بیش از صد سال، در مقایسه با کشورهایی با پیشینه‌ سیاستگذاری بسیار کوتاه‌تر، عملکرد ضعیفی داشته است. از این‌رو، در پژوهش حاضر در صدد برآمده‌ایم تا با استفاده از روش تحلیلی و اسنادی و بر اساس ویژگی‌ها و شاخص‌های الگوی نظری حکمرانی آموزشی به آسیب‌شناسی نظام سیاستگذاری تربیت معلم ایران بپردازیم. بر اساس یافته‌های پژوهش، مهم‌ترین چالش‌های نظام سیاستگذاری تربیت معلم ایران عبارت است از ساده‌پنداری و کوچک‌انگاری امر تربیت معلم؛ نداشتن افق بلندمدت سیاستگذاری؛ ضعف در مسئله‌یابی؛ کاستی در اولویت‌بندی مسائل و طرح راهکارها؛ حاکمیت الگوی سنتیِ از بالا به پایینِ حکومت‌محور؛ ساخت تمرکزگرا؛ توانایی اندک در تعامل، اقناع‌سازی و جلب اعتماد و مشارکت ذی‌نفعان؛ نبود نظامنامه‌ جامع تربیت معلم؛ نگرش‌های ناهمخوان؛ به‌روز نبودن؛ تعدد و حتی تعارض قوانین؛ غلبه‌ سنت آموزش‌محوری؛ غفلت از تلفیق نظریه و عمل؛ کم‌اهمیت شمردن کارورزی؛ فقدان تجربه‌اندوزی و انباشت سیاستی؛ فقدان کانون هماهنگ‌ساز سیاستی؛ مشخص‌نبودن متولی سیاستگذاری؛ مبهم‌بودن اسناد سیاستی؛ نبود هماهنگی و هم‌افزایی میان سازمان‌های سیاستگذار؛ کم‌توجهی به هویت و استقلال نهادی تربیت معلم؛ ضعف در انتخاب جهت‌گیری‌های پایدار، راهبردی، شواهدمحور و مبتنی بر رویکردی آینده‌نگرانه؛ ظرفیت کم در اقتباس از تجارب و دانش کشورهای پیشرو؛ و اثربخش‌نبودن سیاستگذاری دولت در تخصیص منابع مالی در حوزه‌ تربیت معلم. براین اساس، به‌منظور بهبود فرایند سیاستگذاری تربیت معلم ایران، توصیه‌های سیاستی مطرح شده است.

the policy system of teacher training in iran based on the model of educational governance

iran’s teacher training policies, despite being more than a hundred years old, have performed poorly compared to countries with a much shorter policy history. therefore, the present research aims to analyze the pathology of the teacher training policy system of iran by using the analytical and documentary method and based on the characteristics and indicators of the theoretical model of educational governance. based on the findings of the research, the most important challenges of the policy-making system of teacher education in iran are: simplistic and underestimating the matter of teacher education; lack of long-term policy horizon; weakness in the field of problem-solving; prioritizing issues and providing solutions; the dominance of the traditional model of top-down government-oriented; centralized construction; little ability to interact, persuade and win the trust and participation of stakeholders; the absence of a comprehensive system of teacher training; discordant attitudes; not being up-to-date; multiplicity and even the conflict of laws; the predominance of the education-oriented tradition; neglecting the integration of theory and practice; underestimating the importance of internships; the lack of political accumulation; the lack of a policy coordinating center; the lack of clarity of the policy maker and the vagueness of policy documents; the lack of coordination and synergy among the policy-making organizations; little attention to pay to the institutional independence of teacher training; weakness in choosing sustainable, strategic, evidence-based directions and based on a forward-looking approach; low capacity in adapting the experiences and knowledge of leading countries; and the ineffectiveness of government policies in the allocation of financial resources in the field of teacher training. therefore, in order to improve the policy-making process of teacher training in iran, policy recommendations have been presented.