بررسی چالش ها و فرصت‌های هوش مصنوعی در نظام آموزشی با تاکید بر توسعه حرفه ای اساتید با روش آمیخته

امروزه سرعت‌ بخشیدن به‌ یادگیری و توسعه‌ حرفه‌ای معلمان و اساتید با توجه به توسعه استفاده از هوش مصنوعی در آموزش از اهمیت بالایی برخوردار است. لذا هدف پژوهش‌ حاضر واکاوی چالش‌ها و فرصت‌های هوش مصنوعی‌ با تاکید بر توسعه‌ حرفه‌ای معلمان بود. این‌ پژوهش‌ از نظر رویکرد کیفی-کمی‌ و از نظر هدف کاربردی- توصیفی‌ بوده، و از طریق‌ مصاحبه‌های عمیق‌ نیمه‌ساختارمند، به‌ تدوین‌ و اعتباریابی‌ چارچوبی‌ مفهومی‌ با روش تحلیل‌ مضمون در سال 1403 پرداخته‌ است‌. جامعه‌ آماری شامل‌ خبرگان و صاحب‌نظران و اساتید در حوزه آموزش پرورش و آموزش عالی 135 نفر بودند که‌ از بین‌ آنها 12 نفر به‌ روش نمونه‌گیری هدفمند با استفاده از قاعده حداشباع برای قسمت کیفی و 100 نفر بعنوان نمونه با روش کوکران برای بخش کمی انتخاب شدند. به‌ منظور حصول اطمینان از روایی‌ تحقیق‌، تلاش شد نمونه‌ آماری از افرادی باشند که‌ از دانش‌ و تخصص‌ لازم در زمینه‌ تحقیق‌ برخوردار بوده و همچنین‌ مداخله‌ محققین‌ در تحقیق‌ را به‌ حداقل‌ برسانند. برای محاسبه‌ پایایی‌ از شیوه توافق‌ درون موضوعی‌ یا دو کدگذار استفاده شده، که‌ برابر با ٧٩ درصد است‌. با توجه‌ به‌ اینکه‌ سطح‌ پایایی‌ بیش‌ از ٦٠ درصد است‌، پایایی‌ کدگذاری تایید شد. لذا می‌توان ادعا کرد که‌ سطح‌ پایایی‌ تحلیل‌ مصاحبه‌ مناسب‌ است‌. همچنین جهت تحلیل کیفی و کدگذاری از نرم افزار atlasti 8جهت تحلیل داده‌ای کمی از spss26 استفاده شد. با توجه‌ به‌ نتایج‌ حاصل‌ از مصاحبه‌های انجام شده با خبرگان و فعالان، نقش‌ هوش مصنوعی‌ را می‌توان در خصوص فرصت‌ها و چالش‌ها و 9 مضمون سازمان‌دهنده برای توسعه حرفه‌ای معلمان طبقه‌بندی کرد. فرصت‌ها با 4 مضمون سازمان دهنده به ترتیب شامل: همگریی تکنولوژی با اهداف آموزشی، قابلیت شبکه‌سازی آموزشی، جهانی‌سازی آموزش و ارزش آفرینی شغلی معلمان شناسایی شدند. چالش‌ها نیز در قالب ٥ مضمون سازمان دهنده با ترتیب شامل فاصله استعدادها، امنیت و حریم خصوصی معلمان و دانش آموزان، تعمیر و نگهداری مداوم سیستم‌ها و عدم قابلیت‌های یکپارچه‌سازی، دسته‌بندی شده‌اند. در نهایت براساس تحلیل‌های صورت گرفته روی داده‌های کیفی و کمی، مدل پارادایمی نقش هوش مصنوعی در توسعه حرفه‌ای معلمان ارائه گردید. مدل نهایی این تحقیق می‌تواند در پیاده سازی و عملیاتی کردن هوش مصنوعی جهت توسعه حرفه‌ای معلمان مفید واقع گردد. این مطالعه با داشتن دو بازبین مستقل مسئول انتخاب مطالعه و استخراج داده‌ها، با توافق بسیار بالا در هر دو فرآیند، سوگیری انتخاب را به حداقل رساند.

examining the challenges and opportunities of artificial intelligence in the education system with an emphasis on the professional development of teachers using a blended method

nowadays, accelerating the learning and professional development of teachers and professors is of great importance due to the development of the use of artificial intelligence in education. therefore, the purpose of the present study was to explore the challenges and opportunities of artificial intelligence with an emphasis on the professional development of teachers.this research is qualitative-quantitative in approach and applied-descriptive in purpose, and through in-depth semi-structured interviews, it has developed and validated a conceptual framework using thematic analysis in 2024. the statistical population included 135 experts, scholars, and professors in the field of education and higher education, of whom 12 were selected through purposive sampling using the saturation rule for the qualitative part and 100 were selected as a sample using the cochran method for the quantitative part. in order to ensure the validity of the research, an attempt was made to select a statistical sample of individuals who had the necessary knowledge and expertise in the field of research and to minimize researcher intervention in the research. to calculate the reliability, the intra-subject or two-coder agreement method was used, which is equal to 79%. considering that the reliability level is more than 60%, the coding reliability was confirmed. therefore, it can be claimed that the level of reliability of the interview analysis is appropriate. also, atlasti 8 software was used for qualitative analysis and coding, and spss 26 was used for quantitative data analysis. according to the results of interviews with experts and activists, the role of artificial intelligence can be classified in terms of opportunities and challenges and 9 organizing themes for teachers' professional development. opportunities were identified under four organizing themes, namely: technology integration with educational goals, educational networking capabilities, globalization of education, and teacher job value creation. challenges were categorized under five organizing themes, namely: talent gap, teacher and student security and privacy, ongoing system maintenance, and lack of integration capabilities. finally, based on the analyses conducted on qualitative and quantitative data, a paradigmatic model of the role of artificial intelligence in teachers' professional development was presented. the final model of this research can be useful in implementing and operationalizing artificial intelligence for teacher professional development. this study minimized selection bias by having two independent reviewers responsible for study selection and data extraction, with very high agreement in both processes.