مقایسه بهره ‏وری معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه استان فارس با توجه به نوع مدرسه و جنسیت دانش آموزان

در محیط متغیر و رقابتی امروز، بهره‏ وری نیروی انسانی به یکی از مهم ‏ترین دغدغه‏ های سازمان‏ ها تبدیل شده است. از این‏ رو، پژوهش حاضر با هدف مقایسه بهره‏ وری معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه استان فارس باتوجه به نوع مدرسه و جنسیت دانش‏ آموزان در سال تحصیلی 1403-1402 انجام شد. پژوهش از نوع کاربردی بود که در پارادایم اثبات‏ گرایی با رویکرد کمی و روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری، معلمان مدارس ابتدایی و متوسطه عادی، غیردولتی، تیزهوشان و شاهد استان فارس به تعداد 60013 نفر بود. روش نمونه‌گیری، تصادفی طبقه‌ای نسبتی و خوشه‌ای بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 1244 نفر تعیین شد. برمبنای مدل نظری پارسونز و هوی و میسکل، برای جمع‏ آوری داده‌ها و سنجش بهره‌وری معلمان در چهار بعد نوآوری، تعهد سازمانی، رضایت شغلی و سلامت سازمانی (روحیه) به ترتیب از 4 پرسش‌نامه نوآوری سازمانی اتلای و اکیف(1982)، تعهد سازمانی آلن و میر(1990)، رضایت شغلی ساتور(2022) و سلامت سازمانی (روحیه) (هارت و همکاران (2000) پس از تایید روایی (با استفاده از روایی صوری و شاخص روایی) و پایایی( با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 91/.) استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از تحلیل واریانس یک راهه و آزمون تی مستقل که با نرم افزار spss نسخه 27 انجام شد، استفاده گردید. یافته‏ ها نشان داد: 1- بین نوآوری معلمان مدارس دخترانه با پسرانه و مدارس مختلط با پسرانه، تفاوت معنی‌دار وجود دارد؛ و نوآوری معلمان مدارس دخترانه از پسرانه بالاتر است و نوآوری معلمان مدارس مختلط نیز از هردو بالاتر است. 2- تعهد سازمانی و رضایت شغلی معلمان مدارس مختلط از معلمان مدارس پسرانه و دخترانه بالاتر است. 3- بین بهره‌وری‌ کل معلمان مدارس مختلط با معلمان مدارس دخترانه و پسرانه تفاوت معنی دار وجود دارد و به طور کلی، بهره‌وری معلمان مدارس مختلط از معلمان مدارس پسرانه و دخترانه بالاتر است. 4- بهره‌وری معلمان مدارس ابتدایی از معلمان مدارس متوسطه بالاتر است.5- معلمان مدارس متوسطه شاهد و غیردولتی در مقایسه با معلمان مدارس متوسطه دولتی از تعهد سازمانی، رضایت شغلی، روحیه و بهره‌وری کل بالاتری برخوردار هستند.6- بین بهره‌وری معلمان مدارس ابتدایی بر مبنای نوع مدرسه تفاوت معنی‌دار وجود ندارد. به طور کلی نتایج پژوهش نشان داد که بهره ‏وری معلمان با توجه به نوع مدرسه و جنسیت دانش‏ آموزان تفاوت داشت؛ گرچه در دوره ابتدایی این تفاوت بر مبنای نوع مدرسه معنی‏ دار نبود.

comparing the productivity of fars province school teachers according to the type of school and the gender of the students

in today's changing and competitive environment, human resource productivity has become one of the most important concerns of organizations. the present study was conducted with the aim of comparing the productivity of primary and secondary school teachers in fars province according to the type of school (gifted, shahed, public, non-governmental) and the gender of the students in 2023-2024. the research was of an applied type, in the positivism paradigm was carried out with a quantitative approach and a survey method. the statistical population was 60,013 teachers of primary and secondary schools in fars province. the sampling method was stratified proportional and cluster random. the sample size was determined as 1244 people using the cochran formula. four questionnaires of organizational innovation(ettlie and o'keefe, 1982), organizational commitment(allen and meyer, 1990), job satisfaction(satorre, 2022), and organizational health (hart et al., 2000) were used to collect data and measure teacher productivity in four dimensions of innovation, organizational commitment, job satisfaction, and organizational health (morale)) after confirming validity (using face validity and validity index) and reliability (using cronbach's alpha coefficient of .91). one-way analysis of variance and independent t-tests conducted with spss version 27 software were used to analyze the data. the findings showed: 1- there was a significant difference between the innovation of teachers in girls' and boys' schools and mixed schools and boys' schools; and the innovation of girls' school teachers was higher than that of boys', and the innovation of mixed school teachers was also higher than the both. 2- the organizational commitment and job satisfaction of mixed school teachers was higher than that of boys' and girls'. 3- there was a significant difference between the total productivity of teachers of mixed schools and teachers of girls' and boys', the productivity of teachers of mixed schools was higher than that of boys' and girls'. 4- the productivity of primary school teachers was higher than that of secondary school teachers. 5- the teachers of shahed and non-governmental secondary schools had higher organizational commitment, job satisfaction, morale and total productivity compared to the teachers of governmental secondary schools. 6- there was no significant difference between the productivity of primary school teachers based on the type of school. the results of the study showed that teacher productivity differed according to the type of school and the gender of students; although in the primary school, this difference was not significant based on the type of school.