ساحت‌های چهارگانه حکمرانیِ هوش مصنوعی در آموزش: مطالعه‌ای فراترکیب

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی حکمرانیِ هوش مصنوعی در آموزش انجام شده است. این پژوهش ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها از نوع کیفی بوده که با استفاده از شیوه فراترکیب و تکنیک هفت مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو(2007) انجام شده است. از پایگاه‌های اطلاعات علمی داخلی و خارجی در خلال سال‌های2000 (1383) تا 2024(1403)، در مجموع از 209 منبع بدست آمد و تعداد 58 منبع پس از حذف منابع غیرمرتبط برای انجام فراترکیب نهایی انتخاب شد. یافته‌ها نشان داد حکمرانی هوش مصنوعی در آموزش در 4 بعد خرد؛ میانی؛ کلان و فراکلان قابل تبیین است. در بعد خرد مولفه‌های: مشارکت و ارتباطات، اخلاق، مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی، آموزش و یادگیری، در بعد عوامل میانی مولفه‌های: مدیریت دانش، مدیریت منابع انسانی، مدیریت و تعالی منابع، در بعد کلان مولفه‌های: انسجام و یکپارچگی، تمرکززدایی، انعطاف‌پذیری، کارایی و اثربخشی، عدالت آموزشی، شفافیّت و در بعد فراکلان مولفه‌های: قوانین و مقررات، ثبات، وفاق و همدلی، مهارت‌های زندگی و توجه به رفاهیات در حکمرانی هوش مصنوعی در آموزش موثر تلقّی می‌شود بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت؛ برای حکمرانی هوش مصنوعی در آموزش می‌بایست به همه ساحت‌های 4 گانه توجه لازم را مبذول داشت تا منجر به استقرار حکمرانی هوش مصنوعی جامعی در حوزه آموزش شود.

the four areas of artificial intelligence governance in education: a meta-synthesis study

this research was conducted qualitatively using the systematic review and meta-synthesis methods. sandelowski and barroso’s seven-step technique was used to analyze the data. out of 209 sources obtained from scientific databases, 58 were selected for final synthesis after removing irrelevant or low-quality sources. based on this, 54 primary themes, 18 secondary themes, and 4 main themes were obtained. the findings of the current research indicate that in the dimension of the micro factors, the components are: participation and communication, ethics, responsibility and accountability, education and learning, in the dimension of the intermediate factors, the components are: knowledge management, human resources management, resource management and excellence, in in terms of the macro factors of the components: cohesion and integration, decentralization, flexibility, efficiency and effectiveness, educational justice, transparency, and in the dimension of the mega factors of the components: laws and regulations, stability, harmony and empathy, life skills and attention to welfare in governance artificial intelligence is considered effective in education. it is concluded that for the governance of artificial intelligence in education, attention must be paid to four areas to lead to the establishment of comprehensive artificial intelligence governance in education.