بررسی وجهۀ زنان در سینمای دهۀ 90 ایران بر اساس نظریه بی ‌ادبی کلامی کالپپر

پژوهش پیشِ ‌رو از منظر نظریۀ بی‌ ادبی کلامی کالپپر (1996 و 2011) به بررسی شیوه‌های آسیب‌رساندن به وجهۀ زنان در سینمای دهۀ 90 ایران پرداخته است. هدف نخست این پژوهش یافتن انواع بی‌ادبی کلامی در مواجهه با زنان بود. هدف دوم نیز به بررسی چگونگی تاثیرگذاری بافت اجتماعیِ مرتبط با بی‌ادبی کلامی علیه زنان پرداخته است. هدف سوم پژوهش تحلیل چگونگی بازتولید یا نقد نظام مردسالار با توجه‌ به الگوهای بی‌ادبی کلامی است. ازآنجاکه رابطه‌ای دوسویه میان سینما و جامعه وجود دارد، سینمای دهۀ 90 به‌عنوان بستر بازتاب‌دهندۀ شرایط فرهنگی-اجتماعی زنان در جامعۀ امروز ایران مورد توجه واقع‌شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که از میان پنج الگوی بی‌ادبی کلامی، بی‌ادبی مثبت و بی‌ادبی منفی رایج‌ترین انواع بی‌ادبی کلامی به‌کاررفته علیه زنان در سینمای دهۀ 90 است که الگوی نخست بیشتر علیه زنان طبقات متوسط و مرفه و الگوی دوم علیه زنان طبقۀ فرودست استفاده شده است. همچنین برخی آثار به بازتولید وضع موجود و برخی دیگر نیز به نقد آن پرداخته‌اند.

an investigation of the face of women in iranian cinema of the 90s based on culpepper’s theory of impoliteness

this study examines how women’s faces are attacked in 1990s iranian cinema through the lens of culpepper’s theory of impoliteness (1996, 2011). the research has three primary objectives. the first is to identify the types of verbal impoliteness directed at women. the second is to explore how the social context shapes verbal impoliteness against women. the third is to analyze how patterns of verbal impoliteness either reinforce or challenge the patriarchal system. given the reciprocal relationship between cinema and society, 1990s iranian cinema was chosen as a medium that reflects the socio-cultural conditions of women in contemporary iran. the findings reveal that among the five patterns of verbal impoliteness, positive and negative impoliteness were the most prevalent, with positive impoliteness mainly targeting middle- and upper-class women, and negative impoliteness directed at lower-class women. additionally, some films from this period reinforced the status quo, while others offered a critique of it.