برهم ‌کنش استعاره و مجاز در ساخت معنی عبارات اصطلاحی در زبان فارسی

این پژوهش به بررسی نقش انواع الگوهای برهم‌کنش استعاره و مجاز (استجاز) در ساخت معنی عبارات اصطلاحی زبان فارسی می‌پردازد. به این منظور عبارات اصطلاحی دارای نام حیوانات از فرهنگ کنایات سخن استخراج و در چهارچوب انواع استجازهای مطرح شده توسط روئیس د مندوسا(2021) مطالعه شدند. نتایج نشان داد اولاٌ تیرگی معنایی این اصطلاحات تا حد زیادی نتیجه عملکرد استعاره و مجاز در قالب الگوهایی تکرارشونده است؛ به عبارتی حدود دو سوم از این عبارات اصطلاحی، از طریق استجاز شکل گرفته‌اندکه این امر نشان‌دهنده نقش مهم الگوهای برهم‌کنش استعاره و مجاز در ساخت عبارات اصطلاحی است. ثانیاً مشاهده شد که الگوهای استجاز در زبان فارسی با آنچه در مطالعات پیشین در سایر زبانها معرفی شده است تفاوت دارند. از سویی از بین الگوهای موجود، کاهش مجازی در مبدا استعاره بیشترین سهم را داشت، در حالی‌که از بین داده‌ها هیچ‌کدام دارای گسترش مجازی در مقصد استعاره نبودند. این مسئله می‌تواند انعکاسی از کارکرد تسهیل‌گری استعاره در درک و نقش ارجاعی مجاز باشد.

the interaction of metaphor and metonymy in constructing the meaning of idiomatic expressions

this study examines the role of various types of metaphor and metonymy interaction (metaphtonymy) patterns in constructing the meaning of persian idiomatic expressions. for this aim, idioms with animal names were extracted from farhange-kenayate-sokhan and studied within the framework of various patterns of metaphtonymy introduced by ruiz de mendoza(2021). the results demonstrates that, firstly, the semantic opacity of these idioms largely results from metaphorical and metonymic operations in the form of repetitive patterns; in other words, about two-thirds of these idiomatic expressions were constructed using metaphtonymy, which demonstrates the important role of metaphor and metonymy interaction patterns in constructing idiomatic expressions. secondly, it was observed that there are some different patterns in the persian language compared to what was introduced in previous studies in other languages. moreover, among the existing patterns, metonymic reduction in the source of the metaphor contributed the most, while none of the data demonstrated metonymic expansion in the target of the metaphor. this issue can reflect the facilitating function of metaphor in understanding and the referential role of metonymy.