تحلیل تطبیقی معنایی و واجی واژه‌های گویش ولاتی با زبان پهلوی

گویش ولاتی، از زمرۀ گویش ‌های دیرین و مرکزی ایران است که در بخش‌هایی از استان‌ اصفهان بدان تکلم می‌شود. این گویش به دلیل کم‌توجهی نسل نوین نسبت به آن و نیز کم‌کوشی پژوهشگران در زمینۀ انجام پژوهش‌های مرتبط با آن همانند بسیاری از گویش‌های ایرانی در معرض خطر نابودی و فراموشی قراردارد. پژوهش پیش رو، رویکردی تطبیقی دارد. شیوۀ آن توصیفی- تحلیلی است و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای صورت می‌گیرد. از این رو در این پژوهش، 1821 واژۀ گویش ولاتیِ بخشِ جرقویه (گرکویه) علیا واقع در جنوب شرقی شهرستان اصفهان با واژگان زبان پهلوی از نظر معنایی و ساختاری مقایسه شده‌است تا بدین طریق پیوند واژگانی این گویش با زبان پهلوی مشخص و اثبات گردد. دستاورد پژوهش نشانگر این است که بخش قابل توجهی از واژگان گویش ولاتی در معنا و ساختار با واژگان زبان پهلوی اشتراک و تشابه دارند. از میان این واژه‌ها50 واژه با واژگان معادل خود در زبان پهلوی معنا و ساختاری کاملاً مشابه دارند. 430 واژه با واژگان معادل خود در زبان پهلوی معنایی کاملاً مشابه و اندک تفاوتی در ساختار دارند و 15 واژه با واژگان معادل خود در زبان پهلوی اندک تفاوتی در معنا و ساختار دارند. بیشترین تعداد واژگان مشترک و مشابه گویش ولاتی و زبان پهلوی به گیاهان، میوه‌ها و خوراکی‌ها و کم‌ترین تعداد آن نیز؛ به آفت‌ها، بیماری‌ها و واژه‌های وابستۀ آن اختصاص دارد. نتایج کلیدی پژوهش این است که بخش قابل توجهی از واژگان گویش ولاتی در معنا و ساختار با واژگان زبان پهلوی اشتراک دارند.

comparative analysis of semantic and structural of the words of velayati dialect and pahlavi language

valati dialect is one of the ancient and central dialects of iran, which is spoken in parts of isfahan province. like many iranian dialects, this dialect is in danger of being destroyed and forgotten due to the lack of attention of the new generation towards it and the lack of efforts of researchers in conducting research related to it. the upcoming research has a comparative approach. its method is descriptive-analytical and it is done using library resources. therefore, in this research, 1821 words of the valati dialect of upper jarkowieh (gorkowieh) located in the southeast of isfahan city have been compared with the words of the pahlavi language in terms of meaning and structure in order to determine and prove the lexical link of this dialect with the pahlavi language. the result of the research shows that a significant part of the words of the valati dialect have similarities and similarities with the words of the pahlavi language in terms of meaning and structure. among these words, 50 words have a completely similar meaning and structure to their equivalent words in pahlavi language. 430 words with equivalent words in pahlavi language have a completely similar meaning and little difference in structure, and 15 words with their equivalent words in pahlavi language have little difference in meaning and structure. the largest number of words common and similar to the valati dialect and the pahlavi language to plants, fruits and foods, and the least number of them; it is dedicated to pests,