تحلیل گفتمان زیست‌محیطی در مطبوعات ایران در چارچوب رویکرد لاکلا و موف (مطالعۀ موردی: موضوع ریزگردها در روزنامۀ ایران)

پژوهش حاضر با هدف تحلیل گفتمان زیست‌محیطی روزنامۀ ایران دربارۀ موضوع ریزگردها و براساس 14 مقالۀ منتشرشده در این روزنامه در نیمۀ اول سال 1401 صورت گرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و داده‌ها در چارچوب رویکرد تحلیل گفتمان لاکلا و موف (1985) بررسی شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که «خارجی بودن منشا ریزگردها» به‌عنوان دال مرکزی، نقش محوری در مفصل‌بندی گفتمان دارد. علاوه بر این دال، مواردی از قبیل «همکاری با کشورهای همسایه» و «همکاری‌های بین‌المللی»، «فقدان راهکارهای داخلی و درون‌مرزی»، «تقویت نقش وزارت امور خارجه»، «تضعیف نقش سازمان محیط زیست» و «عدم همکاری کشورهای همسایه» دال‌های اصلی هستند که همگی وابسته به دال مرکزی‌اند. دال‌های تهی این گفتمان عبارتند از «راه‌حل عملی» و «عدالت زیست‌محیطی» و دال شناور «سلامت جسمانی و روانی مردم» است. این گفتمان همچنین در مورد کشورهای عربستان، عراق، ترکیه و سوریه غیریت‌سازی کرده و آنها را منشا بحران ریزگردها معرفی کرده است.

analyzing the environmental discourse in the iranian press within the framework of laclau and mouffe’s approach(case study: the micro-dust crisis in ‘iran’ newspaper)

the present study aims to investigate the environmental discourse of iran’s newspaper regarding the topic of micro-dust. the research data consists of materials published in the first half of 2022 concerning the micro-dust crisis in the mentioned newspaper. the research methodology is descriptive-analytical, and the data are analyzed within the framework of laclau and mouffe’s (1985) critical discourse analysis approach. the findings of the study reveal that the &foreign origin of micro-dust& is the nodal point in this discourse, playing a fundamental and pivotal role in the articulation of the discourse. in addition to this central signifier, other key signifiers include &cooperation with neighboring countries& and &international collaborations,& &lack of domestic and intra-national solutions,& &strengthening the role of the ministry of foreign affairs,& &weakening the role of the environmental organization,& and &non-cooperation of neighboring countries,& all of which are dependent on the central signifier. the empty signifiers in this discourse are &practical solutions& and &environmental justice& for which specific referents cannot be identified. the signifier &physical and mental health of the people& is a floating signifier that the discourse has attempted to employ in relation to micro-dust for its own benefit. furthermore, this discourse presents neighboring countries such as saudi arabia, iraq, turkey and syria as “otherness” portraying them as the source of the micro-dust crisis.