انواع آغازگر و انسجام دستوری بر مبنای فرانقش متنی در داستان اختلاف حساب

پژوهش حاضر به بررسی انواع آغازگر و توزیع آنها و همچنین بررسی انواع عناصر انسجام دستوری در داستان اختلاف حساب، نوشتة جلال آل‌احمد، در قالب فرانقش متنی نظریة نقشگرای نظام‌مند هلیدی می‌پردازد. از آنجایی که در این نظریه، بند اصلی‌ترین واحد مطالعة معناست، تمامی بندهای داستان بررسی و انواع آغازگر و ابزارهای انسجام دستوری در آنها مشخص و طبقه‌بندی شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که میزان به‌کارگیری آغازگر ساده و مرکب در پیکرة مورد بررسی تقریباً برابر است و حاکی از مهارت نویسنده در کاربرد متنوع آغازگرهای ساده و مرکب است. بررسی 1127 بند ساده و مرکب در پیکرة پژوهش نشان می‌دهد که به طور کلی تقسیمات مطرح درخصوص آغازگر در دستور نقشگرای نظام‌مند هالیدی، بر زبان فارسی و متون داستانی قابل انطباق است.بررسی انسجام دستور ی در داستان نشان می‌دهد که 81 درصد از ارجاع‌ها‌ی به ما قبل را ضمایر شخصی و 19درصد آن را ضمایر غیرشخصی تشکیل می‌دهند. همچنین 52 درصد از ارجاع‌های ماقبل ضمایر شخصی را ضمایر متصل و 29 درصد آنها را ضمایر منفصل تشکیل می‌دهند. بیش از نیمی از حذف‌ها، حذف نهاد به قرینة شناسه است. با توجه به آمار پژوهش حاضر، آغازگر فاعلی محذوف پر رخدادترین آغازگر در بندهای خبری است که با ضمیرانداز بودن زبان فارسی کاملا سازگار است.

themes and grammatical cohesion, based on textual metafunction, in “the account discrepancy” short story

the present study examines the types of themes and their distribution, as well as the types of grammatical cohesion elements in the story “the account discrepancy” written by jalal al-ahmad, within the framework of the textual metafunction of halliday’s systemic functional grammar theory. since in this theory, the clause is the main unit of meaning study, all the clauses of the story were examined and the types of themes and grammatical cohesion devices in them were identified and classified. the results of the study show that the frequency of using simple and complex themes in the corpus under study is almost equal, which indicates the author’s skill in using a variety of simple and complex themes. the examination of 1127 simple and complex clauses in the research corpus shows that, in general, the divisions in halliday’s systemic functional grammar regarding the themes are applicable to persian and narrative texts. the study of grammatical cohesion in the story shows that 81% of the anaphoric references are personal pronouns and 19% are impersonal pronouns. also, 52% of the anaphoric references of personal pronouns are bound pronouns and 29% are free pronouns. more than half of the deletions are subject deletions due to the sign of the identifier. according to the statistics of the present study, the elliptical subject theme is the most frequent theme in statement clauses, which is quite consistent with the pro-dropping nature of the persian language.