تحلیلی متقارن و نامتقارن از تاثیر اندازه دولت بر انگیزه‌ ورود سرمایه‌گذاری خارجی در ایران

سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی یک عنصر اساسی برای توسعه اقتصادی، به ویژه برای اقتصادهای در حال توسعه و نوظهور است. مخارج عمومی یک ابزار اقتصادی بسیار مهم دولت است. در نتیجه، درک اثرات اندازه دولت بر جریان و انگیزه ورود سرمایه‌گذاری خارجی جهت ارتقای رشد اقتصادی حیاتی است. در پژوهش حاضر ابتدا شاخص انگیزه ورود سرمایه‌گذاری خارجی با استفاده از روش میمیک محاسبه و سپس نرمالایز شد. سپس با بهره از رهیافت خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی خطی و غیرخطی به تبیین اثر متقارن و نامتقارن اندازه دولت بر انگیزه ورود سرمایه خارجی بازه زمانی 1352 تا 1401 پرداخته شد. نتایج حاصل از محاسبه شاخص انگیزه ورود سرمایه‌گذاری خارجی بیانگر آن است پس از جنگ تا برنامه دوم روندی نزولی داشته و پس از آن روندی نوسانی به خود گرفته است. بیشترین و کمترین میانگین انگیزه ورود سرمایه‌گذاری خارجی به ترتیب مربوط به زیردوره‌های برنامه چهارم و برنامه دوم بوده است. نتایج برآوردها در بلندمدت نشان می‎دهد افزایش‌ها و کاهش‌ها در اندازه دولت، با اثری مستقیم (مثبت) بر انگیزه ورود سرمایه‌گذاری خارجی همراه است. به نحوی‌که اثر مستقیم افزایش‌ها در اندازه دولت بر انگیزه ورود سرمایه‌گذاری‌گذاری خارجی بزرگتر از اثرکاهش‌ها در آن می‌باشد که تاییدی بر وجود اثر نامتقارن اندازه ولت بر انگیزه ورود سرمایه گذاری خارجی است. همچنین تورم و بار مالیاتی مستقیم با اثری منفی و رانت نفت با اثری مثبت بر انگیزه ورود سرمایه گذاری خارجی همراه است. یافته دیگر پژوهش آن که در طی سالهای 1368-1358 سطح انگیزه ورود سرمایه گذاری خارجی به طور معناداری کاهش یافته است

symmetrical and asymmetrical analysis of the impact of government size on the motivation for foreign investment in iran

foreign direct investment (fdi) is a crucial element for economic development, particularly for developing and emerging economies. public expenditure is a very important economic tool for the government. therefore, understanding the effects of government size on the flow and motivation for foreign investment to enhance economic growth is vital. in this study, the motivation for foreign investment was first calculated using the mimic method and then normalized. subsequently, the symmetric and asymmetric effects of government size on the motivation for foreign investment were examined using the autoregressive with linar and non-linear distributed lag approach, over the period from 1973 to 2022. the results of the calculation of foreign investment motivation indicate that there was a downward trend from the end of the war until the second development plan, followed by a fluctuating trend thereafter. the highest and lowest average motivations for foreign investment corresponded to the fourth and second development plan periods, respectively. long-run estimation results show that increases and decreases in government size are directly (positively) associated with motivation for foreign investment. specifically, the direct effect of increases in government size on the motivation for foreign investment is greater than the effect of decreases, ...