نقش مولفه‌های فرهنگ مقاومت در جامعه از منظر آیت الله سبحانی

ضرورت توجه به دیدگاه‌های مفسران معاصر برای فهم مسائل فرهنگی یکی از موضوعات مهم و اساسی در مطالعات اسلامی و علوم‌انسانی است. دیدگاه‌های مفسران معاصر با ارائه تفسیر‌های نوین و رویکرد‌های جدید به قرآن کریم، نه تنها به تعمیق فهم دینی کمک می‌کنند، بلکه نقش بسزایی در تحلیل و درک مسائل فرهنگی معاصر دارند. این تفاسیر با درنظرگرفتن تغییرات اجتماعی، فرهنگی و علمی، به تبیین مفاهیم قرآنی و انطباق آن‌ها با شرایط زمانه می‌پردازند. در این راستا، واکاوی مولفه‌های فرهنگ مقاومت به معنای زندگی مقاومت مدارانه یکی از موضوعات حائز اهمیت است که به‌مثابه راهبردی کلان در دهه اخیر باهدف پایداری بر حرکت در مسیر تحقق اهداف متعالی و فائق آمدن بر موانع بشمار می‌آید. در نوشتار حاضر با روش توصیفی تحلیلی، با توجه به کتاب تفسیری عربی «منیة الطالبین فی تفسیر القرآن المبین»، موضوع مهم فرهنگ مقاومت از دیدگاه آیت‌الله سبحانی به‌عنوان یکی از اندیشمندان شاخص شیعی معاصر مورد بررسی قرار می‌گیرد. مهم‌ترین یافته‌ها حا کی از آن است که آیت‌الله سبحانی در تبیین فرهنگ مقاومت در جامعه به مولفه‌هایی همچون ضرورت پایبندی به عهد و پیمان، عدم روی‌گردانی از دین توحیدی، اقدام برای نفی شرک، ثبات اعتقادی و رفتاری، اهتمام به دعوتگری دینی و تاب‌آوری در برابر سختی‌ها پرداخته‌اند. از این رهگذر می‌توان اذعان داشت فرهنگ مقاومت موجب تقویت هویت ملی و افزایش همبستگی اجتماعی می‌شود و نقش مهمی در توسعه و پایداری جامعه دارد، همچنین به‌عنوان یک ابزار مهم در حفظ استقلال و امنیت ملی بشمار می‌آید.

the role of components of resistance culture in society from the perspective of ayatollah sobhani

the necessity of paying attention to the views of contemporary commentators for understanding cultural issues is one of the significant and fundamental topics in islamic studies and the humanities. the perspectives of contemporary commentators, by offering novel interpretations and new approaches to the holy quran, not only contribute to deepening religious understanding but also play a crucial role in analyzing and comprehending contemporary cultural issues. these interpretations, taking into account social, cultural, and scientific changes, aim to elucidate quranic concepts and adapt them to the conditions of the time. in this context, exploring the components of resistance culture, understood as a life oriented toward resistance, is a matter of great importance. it is considered a macro-strategy in recent decades, aimed at sustaining progress toward achieving lofty goals and overcoming obstacles. in the present study, using adescriptive-analytical method and focusing on the arabic exegetical work *munyat al-talibin fi tafsir al-quran al-mubin*, the important topic of resistance culture is examined from the perspective of ayatollah sobhani, one of the prominent contemporary shiite thinkers. the most significant findings indicate that ayatollah sobhani, in explaining resistance culture in society, emphasizes components such as the necessity of adhering to covenants, not turning away from monotheistic religion, taking action to reject polytheism, maintaining doctrinal and behavioral steadfastness, committing to religious outreach, and resilience in the face of hardships. through this lens, it can be asserted that resistance culture strengthens national identity and increases social cohesion, playing a vital role in the development and sustainability of society. it also serves as an important tool in preserving national independence and security.