نقش شرایط وموقعیت فرهنگی – اجتماعی بر روش تفسیری علی صفائی حائری (عین صاد)

ظهور مفسران نواندیش در مسیر تفسیر قرآن تغییرات شگرفی بر تفسیر قرآن عصر حاضر گذاشت. نواندیشی بین مفسران قرن حاضر و تاثیر موقعیت های فرهنگی واجتماعی بر موضوع تفسیر در ایران معاصر غیر قابل انکار است. علی صفایی حائری از مفسرانی است که در عصر حاضر با نگاشتن آثار همچون تطهیر با جاری قرآن و روش برداشت از قرآن از مفسران پیشینی فاصله گرفت و با اعلام خطی جدید به عنوان «احساس انس عمیق با قرآن و درک ضرورت آن»، « تلاوت قرآن در موضوع و جایگاه آیات» و «جریان یافتن انسان» در مواجهه با قرآن ظرفیت تفسیر قرآن را رمقی تازه بخشید. به عقیده وی توجه به طرز برخورد رسول اکرم با قرآن و انسان ها مسیر تفسیر را دگرگون می سازد. رسول اکرم با ارائه تلاوت قرآن و به دست دادن معیار انتخاب به تفسیر می پرداخت. بی تردید آنچه وی را به این نگاه ومسیر تفسیری ترغیب ساخت شرایط اجتماعی وفرهنگی عصر حاضر بود . شعار بازگشت به قرآن از جنبه های گونه گون مطرح شد لکن به نظر این مفسر برجسته ساختن ویژگی های تربیتی وهدایتی در این شیوه تفسیر مهم می نمود. این جستار به روش توصیفی تحلیلی و با مرور آثار علی صفایی حائری به بررسی شیوه تفسیری وی پرداخته و به این نتیجه رسیده است که از منظر صفائی حائری تاکید بر مباحث تربیتی و هدایت آفرین قرآن مهمترین رسالت یک مفسر قرآن بوده که درک شرایط خاص فراهم آمده از موقعیت فرهنگی و اجتماعی آن را الزام آور نموده است .ترویج فهم عمومی قرآن، روشن نگاه داشتن حقیقت قرآن، دوری از تاویل محوری، قرآن محوری، روا ن نویسی و خودداری از تکرار مکررات از آثار مثبت رویکرد تفسیری وی است و در مقابل عدم رعایت روش علمی نظامند، گسست گرایی و کنارگذاشتن رو ش های فهم عرفی قرآن از ملاحظات انتقادی به رویکرد تفسیری وی است

the role of social and cultural conditions on the exegetical method of ali safai haeri (ain sad)

the emergence of modernist qur'anic exegetes in the course of interpreting the qur'an has created tremendous changes in the interpretation of the qur'an in the current era. new thought among the qur'anic exegetes of the current century and the influence of cultural and social conditions on the subject of interpretation in contemporary iran is undeniable. ali safai haeri is one of the qur'anic exegetes who in the present era، by writing books such as taṭhīr bā jārī qur'an and ravesh bardāsht az qur'an، he distanced himself from the previous qur'anic exegetes and announced a new line for perceiving a deep connection with the qur'an and understanding its necessity، reciting the qur'an based on the subject and position of the verses and knowing of man in the face of the qur'an، gave a new perspective to the interpretation of the qur'an. he believes that anyone who has understood the necessity and need of the qur'an will not deviate from the qur'an in the changes of life and will not be ahead of it. according to his opinion، paying attention to the way the holy prophet (pbuhh) dealt with the qur'an and humans changes the manner of the qur'anic interpretation. the holy prophet (pbuhh) used to interpret the qur'an by reciting it and handing out the selection criteria. undoubtedly، the social and cultural conditions of the present age encouraged him to this way of qur'anic interpretation. the slogan of returning to the qur'an was raised from various aspects، but in the opinion of thisprominent qur'anic exegete، it is important to build educational and guiding features in this method of interpretation. this article، by reviewing the works of ali safai haeri in a descriptive analytical way، has investigated his exegetical method and concluded that from the perspective of safai haeri، emphasizing the educational and guiding topics of the qur'an is the most important mission of an exegete، which makes it mandatory to understand the special conditions provided by its cultural and social situation. promoting the general understanding of the qur'an، keeping the truth of the qur'an، staying away from pivotal allegorical interpretation، qur'an oriented، psycho writing، and refraining from repeating repetitions are some of the positive effects of his exegetical approach and in contrast to the non observance of the organized scientific method. dissociationism and discarding traditional methods of understanding the qur'an areamong the critical considerations for his exegetical approach.