کارکردهای تقنینی مقاصد و مذاق شریعت اسلامی به مثابه اصول حکمرانی دینی در ساخت مسکن

مقاصد و مذاق شریعت اسلامی به عنوان ادله استنباط حکم فقهی، برآمده از اصول دینی هستند که اصول هدایت‌گر حکمرانی اسلامی را تشکیل می‌دهند. مقاصد و مذاق شریعت اسلامی، به عنوان راهنمایی برای تدوین و اجرای قوانین و سیاست‌های حکومت اسلامی در زمینه‌های مختلف، از جمله معماری و شهرسازی، عنصر بسیار مهمی از تمامیت نظام اسلامی محسوب می‌شوند. در این مقاله، کارکردهای تقنینی مقاصد و مذاق شریعت اسلامی به مثابه اصول حکمرانی دینی در ساخت مسکن مورد بررسی قرار گرفته است. هدف این نوشتار، تبیین جایگاه مقاصد و مذاق شریعت در قانونگذاری ساخت مسکن و ارائه چارچوبی برای قانونگذای و تدوین قوانین و مقررات مسکن مبتنی بر این اصول است. این مقاله نشان می‌دهد که مقاصد شریعت می‌توانند در قانونگذاری در حوزه مسکن نقش مهمی ایفا کنند. این پژوهش، بر روی چهار حوزه اصلی تمرکز دارد: مفهوم‌شناسی مقاصد و مذاق شریعت، مقاصد شریعت در ساخت و ساز، حکم اولیه و ثانویه مسکن‌سازی، قانونگذاری مبتنی بر مقاصد شریعت در مسکن‌سازی. پژوهش پیش‌رو، در ابتدا مفهوم‌شناسی مقاصد و مذاق شریعت و قانونگذاری در ساخت و ساز مسکن ارائه می دهد. سپس، برخی از مقاصد شریعت در ساخت و ساز ذکر شده است. در ادامه، حکم اولیه مسکن‌سازی و مقاصد شریعت و حکم متغیر و ثانویه ساخت و ساز مسکن مورد بحث قرار گرفته است و در نهایت، بررسی قانونگذاری مبتنی بر مذاق و مقاصد شریعت اسلامی در مسکن‌سازی ارائه شده است. پژوهش پیش‌رو نشان می‌دهد که قانونگذاری مبتنی بر مقاصد شریعت می‌تواند منجر به تامین نیازهای اساسی مردم، ایجاد عدالت و توازن، تضمین ایمنی و امنیت، و حفظ محیط زیست شود.

legislative functions of the objectives and spirit of islamic sharia as principles of religious governance in housing development

abstract the objectives (maqasid) and spirit (madhaq) of islamic sharia, as evidence for deriving jurisprudential rulings, originate from religious principles and serve as guiding principles for islamic governance. these principles are essential elements of the islamic system, offering a framework for legislating and implementing laws and policies in various fields, including architecture and urban planning. this article examines the legislative functions of the objectives and spirit of islamic sharia as principles of religious governance in housing development. the aim of this study is to elucidate the role of maqasid and madhaq al-sharia in housing legislation and to provide a framework for drafting housing laws and regulations based on these principles. the article demonstrates how the objectives of sharia can play a significant role in legislation related to housing. this study focuses on four main areas: conceptual analysis of maqasid and madhaq al-sharia, the objectives of sharia in construction, primary and secondary rulings in housing development, and legislation based on the objectives of sharia in housing development. initially, the paper provides a conceptual analysis of maqasid and madhaq al-sharia, as well as legislation in the context of housing development. next, it discusses specific objectives of sharia concerning construction. subsequently, it addresses the primary rulings of housing construction and the role of maqasid in adapting to secondary and variable rulings. finally, the paper examines legislation grounded in the objectives and spirit of islamic sharia in housing development. the findings indicate that legislation based on maqasid al-sharia can lead to fulfilling fundamental needs, ensuring justice and balance, guaranteeing safety and security, and preserving the environment.