ارائه چارچوب حکمرانی آموزش عالی: مروری سامان‌یافته

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف مروری سامان‌یافته بر مطالعات حکمرانی آموزش عالی انجام شده است.روش: این پژوهش از نوع کیفی، توسعه‏ای، تفسیری و استقرایی بوده، که با رویکرد سامان‌یافته و روش تحلیل محتوای کیفی اجرا شده است. یافته‌ها: پس از بررسی و ترکیب نتایج مطالعات منتخب، نُه مضمون نهایی در حکمرانی آموزش عالی به شرح زیر شناسایی شدند: 1) «شفافیت چندگانه» شامل: شفافیت اداری، شفافیت سیاسی و فرهنگی و شفافیت اقتصادی؛ 2) «نظارت و ارزیابی سامان‌یافته» شامل: نظارت متقابل و ارزیابی سامان‌یافته؛ 3) «مشارکت‌پذیری چندجانبه» شامل: مشارکت اقتصادی، مشارکت اداری و مشارکت سیاسی و فرهنگی؛ 4) «پاسخ‌گویی همه‌جانبه» شامل: پاسخ‌گویی اقتصادی، پاسخ‌گویی سیاسی و فرهنگی و پاسخ‌گویی اداری؛ 5) «حکمرانی آینده‌نگر» شامل: اثربخشی حکومت، نتیجه‌گرایی و آینده‌نگری و حکمرانی دانش؛ 6) «اجماع و هماهنگی سیاسی و ملی» شامل: یکپارچگی و ادغام حوزه‌های آموزش عالی کشور، اجماع‌گرایی، مراوده و هماهنگی ملی و ثبات سیاسی؛ 7) خط-مشی‌گذاری مداخله‌محور در آموزش عالی» شامل: استقلال نهادی آموزش عالی، مداخله ذی‌نفعان و ذی‌حقان، جهانی‌سازی و بین‌المللی‌شدن؛ 8) «الزام‌های بنیادی در حکمرانی آموزش عالی» شامل: عدالت‌گرایی، انطباق قانونی و حقوقی، شایسته‌سالاری و 9) «بایسته‌های حکمرانی» که مولفه‌هایی چون تجهیز و تامین منابع مالی، رهبری تغییر و استفاده از فناوری‌های نوظهور را در برمی‌گیرد. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش، بیانگر این است که می‌توان با شناخت مسائل اساسی و اولویت‌دار که زمینه‌ساز آسیب‌های فراوان در حکمرانی آموزش عالی‌اند و همچنین کشف روابط بین آن‌ها، راهکارها و پیشنهاد‌هایی برای اعمال حکمرانی مطلوب در نظام آموزش عالی ایران ارائه داد.

proposing the framework for higher education governance: a systematic review

background and objective: this research was conducted with the aim of a systematic review of higher education governance studies.method: this research is qualitative, developmental, interpretive, and inductive, conducted with a systematic approach and using qualitative content analysis.findings: after reviewing and synthesizing the results of the selected studies, nine final themes in higher education governance were identified as follows: 1. “multiple transparency” including: administrative transparency, political and cultural transparency, and economic transparency. 2. “systematic monitoring and evaluation” including: mutual monitoring and systematic evaluation. 3. “multilateral participation” including: economic participation, administrative participation, and political and cultural participation. 4. “comprehensive accountability” including: economic accountability, political and cultural accountability, and administrative accountability. 5. “foresight governance” including: government effectiveness, results orientation, future-oriented thinking, and knowledge governance. 6. “political and national consensus and coordination” including: integration and coordination of the country’s higher education sectors, consensus-building, national interaction and coordination, and political stability. 7. “intervention-based policy-making in higher education” including: institutional independence in higher education, stakeholder and entitled parties’ interventions, globalization, and internationalization. 8. “fundamental requirements in higher education governance” including: justice-oriented policies, legal and regulatory compliance, meritocracy. 9. “governance essentials” including components such as financial resource mobilization, change leadership and use of emerging technologies.conclusion: the findings of the study indicate that by understanding fundamental and priority issues that lay the groundwork for various challenges in higher education governance, as well as discovering the relationships between them, solutions and suggestions for implementing effective governance in the higher education system of iran can be provided.