حکمرانی پایدار در آموزش عالی: یک مطالعه فراترکیب در پرتو دانشگاه‌های نسل پنجم

با ورود دانشگاه‌ها به عصر جدید، مفهوم دانشگاه‌های نسل پنجم به‌عنوان موسسات آموزشی پیشرفته و پاسخگو به چالش‌های جهانی ظهور کرده‌اند. این دانشگاه‌ها نه‌تنها به آموزش و پژوهش می‌پردازند، بلکه به‌عنوان نهادهای تاثیرگذار در جامعه، مسئولیت‌های اجتماعی و زیست‌محیطی خود را نیز بر عهده می‌گیرند. در این راستا، حکمرانی پایدار در آموزش عالی به‌عنوان یک رویکرد مدیریتی و ساختاری نوین مطرح می‌شود که هدف آن تحقق توسعه پایدار در آموزش عالی از طریق مشارکت تمامی ذی‌نفعان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حکمرانی پایدار در آموزش عالی و ارائه مدلی در این زمینه، با روش فراترکیب انجام شده است. این پژوهش کاربردی و ماهیت آن اکتشافی است. جامعه آماری شامل مقالات منتشرشده در پایگاه‌های علمی خارجی (اسکوپوس، ساینس دایرکت، امرالد) طی سال‌های 2015 تا 2025 بود که درنهایت 52 پژوهش مرتبط انتخاب و با تحلیل محتوای آن‌ها، ابعاد و کدهای الگوی موردنظر استخراج شدند بر اساس یافته‌ها، 21 مولفه در پنج دسته (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی) به‌عنوان ابعاد اصلی حکمرانی پایدار در آموزش عالی شناسایی و برچسب‌گذاری شدند. طبق چارچوب مفهومی به‌دست‌آمده : نتایج این پژوهش با شناسایی و طبقه بندی جامع ابعاد و مولفهای حکمرانی پایدار، چارچوبی یکپارچه برای استقرار حکمرانی پایدار در آموزش عالی و حرکت به سوی دانشگاههای نسل پنجم ارائه می دهد . این چارچوب می تواند به عنوان مبنایی علمی برای سیاستگذاران و مدیران دانشگاهی در جهت ارتقای کیفیت آموزش، افزایش کارآمدی مدیریتی، تقویت مسئولیت پذیری اجتماعی و زیست محیطی و تحقق اهداف توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد.

sustainable governance in higher education: a meta-synthesis study in the light of fifth generation universities

as universities enter the new era، the concept of fifth-generation universities has emerged as advanced educational institutions that are responsive to global challenges. these universities not only engage in education and research، but also assume social and environmental responsibilities as influential institutions in society. in this regard، sustainable governance in higher education is proposed as a new management and structural approach that aims to achieve sustainable development in higher education through the participation of all stakeholders. the present study was conducted using a meta-synthesis method with the aim of examining the role of sustainable governance in higher education and providing a model in this field. this research is applied and its nature is exploratory. the statistical population included articles published in foreign scientific databases (scopus، science direct، emerald) between 2015 and 2025، and finally 52 relevant studies were selected and the dimensions and codes of the desired pattern were extracted by analyzing their content. based on the findings، 21 components in five categories (economic، political، social، cultural، and environmental) were identified and labeled as the main dimensions of sustainable governance in higher education. according to the conceptual framework obtained in this study، sustainable governance in higher education، focusing on transparency، active stakeholder participation، sustainable financing، and promoting a culture of responsibility، improves educational quality، increases research effectiveness، and develops innovation in universities. ultimately، this governance helps create sustainable and responsible educational environments globally.