>
Fa   |   Ar   |   En
   مدل‌سازی ساختاری عوامل موثر بر تشکیل بازار مشتقه ارزی در بورس کالای ایران  
   
نویسنده صمدزاده هومن ,سعیدی پرویز ,بخارائیان خراسانی مریم
منبع مهندسي مديريت نوين - 1404 - دوره : 11 - شماره : 3 - صفحه:312 -343
چکیده    پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی ساختاری عوامل موثر بر تشکیل بازار مشتقه ارزی در بورس کالای ایران انجام شده است. این مطالعه از نوع توصیفی–کاربردی و با رویکرد کمی انجام پذیرفته و به‌دنبال طراحی مدلی تجربی بر اساس تحلیل داده‌های میدانی است. جامعه آماری پژوهش شامل 384 نفر از فعالان بازار سرمایه (از جمله معامله‌گران، مدیران پرتفوی، کارشناسان مالی و ناظران بازار) بود که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه محقق‌ساخته‌ای بود که بر مبنای مدل مفهومی اولیه و یافته‌های کیفی طراحی شده و اعتبار آن از طریق روایی صوری، روایی همگرا و واگرا بررسی گردید. همچنین، پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ و شاخص‌های سازگاری درونی تایید شد.تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری (pls-sem) و نرم‌افزار smartpls انجام گرفت. ساختار مدل نهایی شامل شش مقوله اصلی (شرایط علّی، مقوله مرکزی، عوامل زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها) و دربرگیرنده 19 مولفه و 67 گویه سنجشی بود. نتایج حاصل از آزمون مسیرها بیانگر آن است که تمام روابط بین متغیرهای اصلی مدل از نظر آماری معنادار بوده و شاخص‌های برازش مدل در سطح قابل قبول قرار دارند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که عواملی نظیر تقویت زیرساخت‌های نهادی بازار، ارتقای دانش مالی سرمایه‌گذاران، توسعه ابزارهای مشتقه مالی، و تدوین قوانین حمایتی می‌توانند نقش کلیدی در شکل‌گیری بازار مشتقه ارزی ایفا کنند. اصالت/ارزش افزوده علمی : این پژوهش با ارائه مدلی جامع برای تبیین عوامل اثرگذار بر تشکیل بازار مشتقه ارزی در ایران، می تواند مبنایی علمی برای سیاستگذاران و فعالان بازار سرمایه جهت توسعه ابزارهای نوین مالی و بهبود کارکرد بازارهای مالی کشور فراهم آورد
کلیدواژه ابزارهای مشتقه مالی، بازار مشتقه ارزی، بورس کالای ایران، پوشش ریسک ارزی، مدل‌سازی معادلات ساختاری (sem)
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول, گروه مالی, ایران. , دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول, گروه مدیریت و حسابداری, ایران. , دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول, گروه حسابداری, ایران.
پست الکترونیکی m.bokharayan@gmail.com
 
   structural modeling of the factors affecting the formation of a currency derivatives market in the iran mercantile exchange  
   
Authors samadzadeh hooman ,saeidi parviz ,bukharayan khorasani maryam
Abstract   

the present study aims to structurally model the factors affecting the formation of a currency derivatives market in the iran mercantile exchange. this research is applied-descriptive in nature and follows a quantitative approach،seeking to design an empirical model based on field data analysis. the statistical population consisted of 384 capital market participants—including traders،portfolio managers،financial analysts،and market regulators—selected through simple random sampling. the data collection instrument was a researcher-made questionnaire،developed based on the initial conceptual framework and qualitative findings. its validity was assessed through face validity،convergent validity،and discriminant validity. furthermore،its reliability was confirmed using cronbach’s alpha and internal consistency indicators.

data were analyzed using partial least squares structural equation modeling (pls-sem) with the smartpls software. the final model structure included six core categories—causal conditions،central category،contextual factors،intervening factors،strategies،and outcomes—comprising 19 constructs and 67 measurement items. the results of the path analysis indicated that all relationships between the main variables of the model were statistically significant،and model fit indices were within acceptable ranges. the findings suggest that factors such as strengthening institutional market infrastructure،enhancing investors' financial literacy،developing financial derivative instruments،and establishing supportive legal frameworks play a key role in the formation of a currency derivatives market in iran.

 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved