ﺗﺤﻠﯿﻞ و ﺗﻄﺒﯿﻖ ادﺑﯿﺎت ﻗﺮﺑﺎﻧﯽ در اﯾﻠﯿﺎد و ادﯾﺴﻪ و ﺑﺨﺶ اﺳﺎﻃﯿﺮی ﺷﺎهنامه

هدف پژوهش: این پژوهش به تحلیل تطبیقی بن‌مایه قربانی در دو اثر حماسی شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه هومر می‌پردازد. هدف اصلی، شناسایی وجوه اشتراک و افتراق در نمایش این مفهوم برای دستیابی به درکی بهتر از ساختارهای فکری، دینی و اساطیری دو تمدن کهن ایران و یونان است.روش پژوهش: روش تحقیق در این مقاله، تحلیلی-تطبیقی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است. داده‌ها با بررسی مستقیم متون شاهنامه، ایلیاد و ادیسه و نیز منابع مرتبط اسطوره‌شناختی گردآوری و سپس در چارچوبی مقایسه‌ای تحلیل شده‌اند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه قربانی در هر دو سنت یک آیین بنیادین است، اما در کارکرد و معنای نمادین تفاوت‌های بنیادینی دارند. در ایلیاد و ادیسه، قربانی عمدتاً رابطه‌ای «مبادله‌ای» و عملی آیینی با خدایان چندگانه و شخصی‌شده برای دستیابی به اهداف دنیوی (مانند پیروزی در جنگ) است. در مقابل، در بخش اساطیری شاهنامه، قربانی در بستری یکتاپرستانه، بیشتر نماد بندگی، سپاسگزاری و وسیله‌ای برای تحقق اراده الهی، برقراری «داد» و نظم کیهانی است. قربانی در شاهنامه ابعاد اخلاقی و کیهانی پررنگ‌تری دارد، در حالی در آثار هومر بر جنبه‌های مدنی و اجتماعی آن تاکید می‌شود.نتیجه‌گیری: در نهایت، این تحقیق نتیجه می‌گیرد که تفاوت در بازنمایی مفهوم قربانی، بازتاب‌دهنده تفاوت در جهان‌بینی، ساختارهای دینی (چندخدایی در برابر یکتاپرستی) و ارزش‌های محوری دو تمدن است. قربانی در یونان باستان ابزاری برای تعامل با خدایان و حفظ انسجام جامعه مدنی (پولیس) است، حال آنکه در ایران باستان، نمادی از پیوند پادشاه آرمانی با امر متعالی برای استقرار عدالت و نظم در قلمرو پادشاهی به شمار می‌رود.

analysis and application of sacrificial literature in the iliad and the odyssey and the mythological section of the shahnameh

research objective: this research deals with a comparative analysis of the motif of sacrifice in two epic works, shahnameh by ferdowsi and iliad and odyssey by homer. the main objective is to identify the similarities and differences in the presentation of this concept in order to achieve a better understanding of the intellectual, religious and mythological structures of the two ancient civilizations of iran and greece.research method: the research method in this article is analytical-comparative and based on library studies. the data were collected by directly examining the texts of shahnameh, iliad and odyssey as well as related mythological sources and then analyzed in a comparative framework.findings: the findings show that although sacrifice is a fundamental ritual in both traditions, they have fundamental differences in their function and symbolic meaning. in the iliad and odyssey, sacrifice is mainly an exchange relationship and a ritual practice with multiple and personalized gods to achieve worldly goals (such as victory in war). in contrast, in the mythological part of the shahnameh, sacrifice in a monotheistic context is more a symbol of servitude, gratitude, and a means to fulfill the divine will, establish justice, and cosmic order. sacrifice in the shahnameh has more pronounced ethical and cosmic dimensions, while in homer's works, its civil and social aspects are emphasized.conclusion: finally, this study concludes that the difference in the representation of the concept of sacrifice reflects the difference in worldview, religious structures (polytheism versus monotheism), and core values ​​of the two civilizations. in ancient greece, sacrifice is a tool for interacting with the gods and maintaining the cohesion of civil society (polis), while in ancient iran, it is a symbol of the ideal king's connection with the transcendent to establish justice and order in the kingdom.