صورت‌بندی استنباط از قرآن کریم در مسیر تولید علوم انسانی

تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان امری است که عدم اهتمام به آن سبب مهجوریت قرآن کریم، رواج سکولاریزم، سستی پایه‌های انقلاب اسلامی، محرومیت همگانی از معارف نجات‌بخش قرآن کریم و فراموش شدن مفاهیمی از قرآن همچون جهاد و حریت- که در فرهنگ معاصر کمرنگ شده- خواهد شد. در این مسیر هرگونه تلاشی باید مبتنی بر مبانی قرآن‌شناختی بوده، و از درون قرآن کریم نشات گرفته شده باشد. در عین حال اگر این استنباط با صورت‌بندی صحیح و نظام‌مند انجام نشود نتایج ناگواری را در پی خواهد داشت. مقاله حاضر در صدد است با اتخاذ روش توصیفی تحلیلی، به این پرسش پاسخ دهد که چه مولفه‌هایی را باید در مقام استنباط از قرآن کریم مورد توجه قرار داد تا دستاوردهای پژوهش، مبتنی بر صورت بندی صحیحی از استنباط در راستای تولید علوم انسانی باشد. در این مقاله، پنج مولفه نگرش نظام‌مند به قرآن کریم، توجه به فرهنگ‌سازی قرآن کریم، توجه به جایگاه سنت‌های قرآنی، توجه به ظرفیت منظومه معرفتی احادیث در ذیل آیات و همچنین عنایت به سیره انبیا مورد تحلیل قرار گرفته و به عنوان عناصر محوری در صورت‌بندی استنباط از قرآن کریم در راستای تولید علوم انسانی معرفی گردیده است.

formulating inferences from the holy quran in the path of producing humanities

the production of quran-based humanities is something that lack of attention to will lead to the abandonment of the holy quran, the spread of secularism, the weakening of the foundations of the islamic revolution, the general deprivation of the saving teachings of the holy quran, and the forgetting of concepts from the quran such as jihad and freedom - which have faded in contemporary culture. any effort in this direction must be based on the foundations of quranic knowledge and originate from within the holy quran. at the same time, if this inference is not made with a correct and systematic formulation, it will have unfortunate results. the present article seeks to answer the question by adopting a descriptive-analytical method as to what components should be considered in the context of inference from the holy quran so that the research achievements are based on a correct formulation of inference in line with the production of humanities. in this article, five components of a systematic approach to the holy quran, attention to the cultural development of the holy quran, attention to the status of quranic traditions, attention to the capacity of the epistemological system of hadiths under the verses, and attention to the lives of the prophets are analyzed and introduced as pivotal elements in the formulation of inferences from the holy quran in the direction of producing humanities.