استعارۀ مفهومی آزادی در سروده‌های واصف باختری

هدف از نگارش این جستار تحلیل زبان‌شناسانۀ استعارۀ مفهومی آزادی در سروده‌های واصف باختری است. استعارۀ مفهومی از گرایش‌های جدید در زبان‌شناسی شناختی‌ست که مفهوم یک حوزه به حوزۀ دیگر نگاشت شده و مفهوم حوزۀ دوم از طریق حوزۀ نخست درک می‌شود. پژوهش حاضر با استفاده از این رویکرد، مفاهیم انتزاعی آزادی را برای خوانندگان به صورت ساده‌ و ملموس‌ بیان می‌کند؛ زیرا از دیدگاه لیکاف، استعاره روشی است که یک قلمرو مفهومی انتزاعی و ذهنی براساس قلمرو مفهومی حسی و شناخته‌شده بر مبنای تجربه‌های فرهنگی-اجتماعی بشر فهمیده می‌شود. یافته‌های پژوهش روشن می‌کند واصف باختری شاعر نامدار معاصر فارسی دری بلخ- افغانستان، حوزه‌های مبدا را به‌عنوان ساختارهای شناختی، به‌ویژه از تجربه‌های خود برای توضیح بیش‌تر مفاهیم غیرملموس و حوزۀ مقصد نگاشت کرده و به‌طور موثری مفهوم آزادی را به زبان آورده‌ که در بیش‌تر موارد واژۀ آزادی را به‌کار نبرده است. ازاین‌که انسان‌ها به هر اندازه از یک چیز محروم گردند، به همان اندازه برای به‌دست آوردن آن شیفته و دل‌گرم می‌شوند. با تحولاتی که در سده-های پسین در زند‌گی بشر رخ داده، نقش آزادی در زندگی اجتماعی بشر بارزتر و به موضوع پیچیدگی فرهنگی، ادبی و اجتماعی بدل شده است. روش پژوهش کیفی بوده و داده‌ها از سروده‌های باختری جمع‌آوری و استعارۀ مفهومی آزادی در آن‌ها شناسایی و تحلیل شده‌اند. این استعاره‌های مفهومی در شعر باختری با حوزه‌های هم‌چون پرواز پرنده، نور، خورشید، زندگی و موجود زنده، باد، دریا و گیاه نگاشت شده و به کمک این حوزه‌ها، مفاهیم انتزاعی آزادی را حسی و قابل درک کرده است.

the conceptual metaphor of freedom in the poems of wasef bakhtari

the purpose of this essay is to conduct a linguistic analysis of the conceptual metaphor of freedom in the poems of vasif bakhtari. conceptual metaphor is one of the new trends in cognitive linguistics in which the concept of one domain is mapped to another domain and the concept of the second domain is understood through the first domain. using this approach, the present study expresses the abstract concepts of freedom for readers in a simple and tangible way; because from lakoff's point of view, metaphor is a way in which an abstract and mental conceptual realm is understood based on a sensory and known conceptual realm based on human socio-cultural experiences. the findings of the research clarify that wasif bakhtari, a famous contemporary persian dari poet from balkh-afghanistan, has mapped the domains of origin as cognitive structures, especially from his own experiences to explain more intangible concepts and the domain of destination, and has effectively expressed the concept of freedom, although in most cases he has not used the word freedom. since no matter how much humans are deprived of something, they are equally fascinated and encouraged to obtain it. with the developments that have occurred in human life in recent centuries, the role of freedom in human social life has become more prominent and has become a subject of cultural, literary and social complexity. the research method is qualitative and data was collected from bakhtari's poems and the conceptual metaphor of freedom in them has been identified and analyzed. these conceptual metaphors in western poetry are mapped to areas such as bird flight, light, sun, life and living beings, wind, sea, and plants, and with the help of these areas, the abstract concepts of freedom are made sensory and understandable .