تبیین عوامل موثر بر محاکات با تاکید بر دیدگاه ملاصدرا

محاکات از دوران یونان باستان تا کنون مورد توجه فلاسفه بوده و از میان فیلسوفان اسلامی، ملاصدرا نیز به مسئله محاکات و نسبت آن با قوه متخیله پرداخته است. این قوه، ادراکات کلی قوه عاقله را به امور جزئی تبدیل و تحت تاثیر عوامل مختلف به محاکات صور می‌پردازد. در این پژوهش با بررسی اسناد و به شیوه توصیفی-تحلیلی به چیستی و تبیین عوامل و زمینه‌های موثر بر قوه متخیله در دیدگاه ملاصدرا پرداخته شده است. یافته‌های پژوهش آن است که محاکات، تحت تاثیر عواملی چون، تعدیل قوای نفس؛ ضعف و قوت نفس؛ مزاج و تغذیه است؛ این عوامل در نسبت باهم و درهم تنیده هستند. به این معنا ‌که تغذیه، دارای نسبت خاصی با بدن است و بدن با نفس متحد است؛ براساس این اصل کلی‌ که «حکم یکی از متحدین به دیگری سرایت می‌کند»، پس تغذیه، دارای نسبت خاصی با نفس است؛ از یک طرف، نفس در پیدایش مزاج، موثر است و از سویی دیگر، تغذیه در پیدایش مزاج، موثر است و مزاج نیز در پیدایش، تقویت و تضعیف کیفیّات نفسانی اثرگذار است. لذا، اعتدال در کیفیات نفسانی، نقش ویژه‌ای در سلامت روح و جسم و به تَبَع آن تعادل مزاج دارد و تمام قوا و افعال نفس را تحت تاثیر قرار می‌دهد و مزاج و اعتدال آن، بر کیفیت، قوّت و ضعف نفس و محاکات آن موثر است.

explaining the factors influencing simulationswith emphasis on mulla sadra's point of view

simulations have been the focus of philosophers since the time of ancient greece, and among the islamic philosophers, mulla sadrahas also addressed the issue of simulations and its relationship withthe power of imagination. this faculty simulates faces under the influence of various factors. in this research, by examiningdocuments and in a descriptive-analytical way, the nature andexplanation of the factors and contexts affecting the power ofimagination has been discussed with an emphasis on mulla sadra'spoint of view. the findings of the research: simulations, under the influence of factors such as self-control; weakness and strength ofsoul; temperament and nutrition; these factors are intertwined. inthe sense that nutrition has a special relationship with the body and the body is united with the soul; based on this general principle thatthe ruling of one of the allies spreads to the other, then nutritionhas a special relationship with the soul; on the one hand, the ego iseffective in the emergence of temperament, and on the other hand, nutrition is effective in the emergence of temperament, andtemperament is also effective in the emergence, strengthening andweakening of emotional qualities. therefore, moderation in emotional qualities has a special role in the health of the soul andbody, and as a result, the balance of temperament, and it affects allthe powers and actions of the soul, and its temperament and moderation are effective on the quality, strength and weakness of thesoul and its simulations.