مولفه‌های پایداری محیط زیست شهرها و رویکرد حمل‌ونقل انسان‌محور (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز)

رشد جمعیت شهرها، افزایش خودرو و ترافیک ناشی از آن، تاثیرات منفی بر محیطزیست، سلامت و ایمنی شهروندان دارند. در مواجهه با این چالش‌ها، بهره‌مندی از گزینه‌های حمل‌ونقل پایدار ضروری و تاکید بر انسان‌ یکی از مهمترین رویکردهای این حمل‌ونقل است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مولفه‌های اثرگذار بر پایداری زیست‌محیطی کلان‌شهر تبریز بر مبنای برنامه‌ریزی حمل‌ونقل انسان‌محور انجام شده است. روش تحقیق آن آمیخته (کمی-کیفی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی و اکتشافی است که در راستای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار smart-pls استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که باوجود تاکید بر برنامه‌ریزی حمل‌ونقل انسان‌محور در کلان‌شهر تبریز و احداث پیاده‌راه‌ها و توسعه خطوط اتوبوس‌های تندرو و مترو، جدایی عملکردی بین ارگان‌های مختلف، قطعیت‌گرایی، ناهماهنگی بین طرح‌های حمل‌ونقل و کاربری زمین، عدم اختصاص بودجه کافی، نظارت نامناسب بر اجرای طرح‌های حمل‌ونقل و کاستی‌های اساسی در قوانین و مقررات و ضعف آگاهی‌‌بخشی شهروندان، از موانع عمده است. همچنین بیشترین اثرگذاری در تحقق حمل‌ونقل انسان‌محور مربوط به مولفه‌های تاکید بر رویکرد یکپارچه و سیستمی در مدیریت و برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، جامعیت محتوایی طرح‌های حمل‌ونقل، هماهنگ‌سازی طرح‌های حمل‌ونقل و کاربری زمین، طراحی و پیاده‌سازی سیستم جامع مدیریت ناوگان و توسعه مسیرهای پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری در سطح شهر است که ارزش مدل ساختاری برای آنها به ترتیب 0.792، 0.751، 0.744، 0.735 و 0.730 محاسبه شده است.

components of environmental sustainability of cities and the human-centered transportation approach (case study: tabriz metropolis)

the growth of urban populations, the increase in cars and the resulting traffic have caused negative impacts on the environment, health, and safety of citizens. in order to face these challenges, it is essential to benefit from sustainable transportation options, and emphasizing human-centeredness is one of the most important approaches to this transportation. the present study aims to identify the factors affecting the environmental sustainability of tabriz metropolis based on human-centered transportation planning. the research method is mixed (quantitative-qualitative) with an applied purpose and an analytical and exploratory nature, which to analyze the data have been used the partial least squares model in smart-pls software. the research findings show that despite the emphasis on human-centered transportation planning in tabriz metropolis and the construction of sidewalks and the development of bus rapid transit and metro lines, functional separation between different organizations, determinism, incoherence between transportation and land use plans, lack of sufficient budget allocation, inadequate supervision of the implementation of transportation plans, fundamental shortcomings in laws and regulations, and weak awareness among citizens are major obstacles. the results show that the greatest impact in realizing human-centered transportation is related to the components of emphasizing an integrated and systemic approach in transportation management and planning, comprehensive content of transportation plans, coordination of transportation and land use plans, design and implementation of a comprehensive fleet management system, and development of walking and cycling paths in the city, for which the structural model value was calculated as 0.792, 0.751, 0.744, 0.735, and 0.730, respectively.