ظرفیت سنجی و رتبه‌بندی نواحی شهر ورامین با رویکرد توسعه میان افزا

افزایش سریع جمعیت و گسترش الگوهای شهرنشینی گسیخته در جهان، منجر به رشد بی‌رویه شهرها، نابودی اراضی کشاورزی و شکل‌گیری مسائل محیط زیستی شده است. شهر ورامین نیز به‌عنوان بخشی از منطقۀ کلان‌شهری تهران، طی دهه‌های اخیر تحت تاثیر مهاجرت، افزایش جمعیت و سیاست‌های توسعه‌ای، دچار رشد کالبدی پراکنده و گسیخته شده است. با افزایش جمعیت شهر ورامین، ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های درونی آن را بیش از پیش برجسته می‌کند. این پژوهش با هدف ظرفیت‌سنجی و رتبه‌بندی ظرفیت‌های کالبدی درونی شهر ورامین انجام ‌شده است و با تحلیل ساختار و پتانسیل‌های آن، به رویکرد استفاده بهینه از ظرفیت‌ها و راهکارهایی برای تحقق توسعه پایدار شهر پرداخته است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش تحقیق توصیفی-‌تحلیلی بوده و جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات مبتنی بر روش‌های اسنادی-کتابخانه‌ای و میدانی صورت گرفته است. در این پژوهش 10 شاخص تاثیرگذار در دو دسته کالبدی (شامل: بافت فرسوده،کانال بتنی، اراضی بایر، شبکه معابر، دانه‌بندی،کیفیت ابنیه و شیب) و اجتماعی (شامل: تراکم جمعیت، مهاجران و تاریخی) بررسی شدند و داده‌ها با استفاده از تکنیک تصمیم‌گیری چند شاخصی کوکوسو (cocoso)، مدل آنتروپی شانون و نرم‌افزار gis  جهت وزن‌دهی، رتبه‌بندی و تحلیل شدند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که رشد پیرامونی شهر ورامین منجر به رهاشدگی ظرفیت‌های درونی شهر شده است. در نهایت نتایج تکنیک کوکوسو نشان داد که ناحیه دو شهر ورامین با امتیاز (2.779) دارای بیشترین ظرفیت برای توسعه میان‌افزا است؛ ناحیه یک با امتیاز (2.042) و ناحیه سه با امتیاز (1.674)، به ترتیب در اولویت‌های بعدی قرار دارند.

assessing the capacity and ranking regions of varamin city with infill development approach

rapid population growth and the spread of fragmented urban patterns worldwide have led to the uncontrolled growth of cities, the destruction of agricultural land, and the emergence of environmental issues. the city of varamin, as part of the tehran metropolitan, has undergone scattered and fragmented physical growth in recent decades due to migration, population growth, and development policies. this research aims to assess and rank the internal physical capacities of the city of varamin. by analyzing the structure and potentials of the city, it has addressed the approach of optimal use of capacities and strategies for achieving sustainable urban development. this research is applied in terms of its purpose and descriptive-analytical in terms of its research method, and data and information were collected based on documentary-library and field methods. in this research, 10 influential indicators in two categories of physical (including: dilapidated fabric, concrete channel, vacant land, road network, granularity, building quality, and slope) and social (including: population density, migrants, and historical) were used, and the data were weighted, ranked, and analyzed using the cocoso multi-criteria decision-making technique, shannon entropy model, and gis software. the results of the research indicate that the peripheral growth of varamin city has led to the abandonment of the city's internal capacities. finally, the results of the cocoso technique showed that zone two of varamin city, with a score of 2.779, has the highest capacity for internal development, and zone one with a score of 2.042 and zone three with a score of 1.674, are in the next priorities, respectively.