تحلیل جامعه‌شناختی ظرفیت‌ها و پیامدهای زیست‌شبانه بر توسعه پایدار شهر (مطالعه موردی: میدان‌های تجریش، راه آهن و خیابان سی تیر، شهر تهران)

با سیطره شهرنشینی به عنوان شکل غالب زندگی اجتماعی، رابطه فرد و شهر و چگونگی شکل‌گیری فضاهای شهری در نتیجه این تعامل مورد توجه جامعه‌شناسان و سیاستگذاران شهری قرار گرفت. خلق این فضاها متاثر از شرایط اجتماعی شهر حائز اهمیت است. به دنبال گسترش فضاهای شهری و توسعه فراغتی و مصرفی آسیب‌های اجتماعی به ویژه در شب نیز مطرح شده است. هدف این مطالعه بررسی ظرفیت ها و پیامدهای زیست‌شبانه به عنوان عرصه‌ای نوظهور از منظر کالبدی، اجتماعی و اقتصادی واجد امکان‌ها و پیامدهایی برای توسعه پایدار شهری است که می‌تواند در این زمینه تسهیل‌گر باشد یا با مداخله، روند آن را با چالش مواجه سازد. این پژوهش با روش نظریه زمینه ای و با حجم نمونه 30 نفر از مراجعین در سه محدوده میدان‌های تجریش، راه آهن و خیابان سی تیر در شهر تهران انجام شده است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که زیست‌شبانه در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و کالبدی از دو جنبه ایجابی و سلبی با ویژگی‌هایی، بر توسعه پایدار شهری اثرگذارست. از منظر ایجابی، زیست‌شبانه واجد امکان‌هایی نظیر ایجاد اشتغال، رونق اقتصاد شهری، رقابت‌پذیری به سود شهروندان، افزایش نشاط اجتماعی، گسترش تعاملات و پیوندهای خانوادگی، خلق هویت‌های جدید، پویایی و سرزندگی است. از منظر سلبی، شیوه فعلی زیست‌شبانه دربردارنده پیامدهایی شامل طبقاتی شدن استفاده از خدمات شبانه، افزایش نابرابری‌های اجتماعی، گسترش مشاغل غیررسمی، بروز آسیب‌های اجتماعی و تضعیف فرهنگ محلی است که بر روند توسعه پایدار شهری تاثیرات منفی دارد.

sociological analysis of capacities and consequences nightlife on sustainable development (case study: tajrish, rahahan squares, and 30 tir st., tehran city)

given the prevalence of urbanization as the primary form of social life, sociologists and urban policymakers have concentrated on exploring the relationship between individuals and the city and how urban spaces take shape through this interaction. it is crucial to design these areas considering the social circumstances associated with the city. following the expansion of urban spaces and the development of leisure and consumption, social harm has been raised, especially at night. this study aims to investigate nightlife as an emerging field from a physical, social, and economic point of view, with possibilities and consequences for urban sustainable development, which can be created in this field of placemaking or by intervention, its process with a possible challenge. this aspect can either facilitate advancements in this field or create challenges to the urban development process through intervention. this study employed the grounded theory method from a sample of 30 participants in tajrish square, railway, and sea tire street in tehran city. our results show that nightlife in economic, social, and physical dimensions has positive and negative characteristics that affect sustainable urban development. considering the positive aspect, nightlife offers opportunities such as generating employment, stimulating the urban economy, fostering competitiveness for citizens' benefit, enhancing social vibrancy, fostering expanded interactions and family bonds, cultivating new identities, and contributing to dynamism. regarding a negative perspective, the present nocturnal lifestyle comes with outcomes such as the stratification in the utilization of nighttime services, a rise in social inequalities, the proliferation of informal employment, social harm, and the erosion of local culture. these factors have detrimental effects on the trajectory of sustainable urban development.