آسیب‌شناسی اسکان اضطراری و موقت پس از سیل 1398 شهرستان آق‌قلا بر اساس ارزیابی استفاده‌کنندگان

رخداد سوانح با آسیب رساندن و یا تخریب محل زندگی افراد، همچنین ایجاد ناامنی نیاز به تامین سرپناه را تا زمان اتمام بازسازی مسکن تشدید می‌کند. به همین ترتیب پس از سیل 1398 استان گلستان در شهرستان آق‌قلا مردم در دو مرحلۀ اضطراری و موقت نیازمند سرپناه بودند. گروه پژوهشگران در این مقاله قصد دارند تا انواع سرپناه ارائه شده پس از سیل مذکور را معرفی کرده و به آسیب‌شناسی آن‌ها ازنقطه‌نظر مردم بپردازند و در نهایت راهبردهایی در راستای کاهش این آسیب‌ها در تجربیات آینده ارائه دهند. بدین منظور جمع‌آوری اطلاعات موردنیاز از طریق مرور متون تخصصی، مصاحبه‌های روایتی و نیمه‌ساختاریافته و مشاهدات میدانی انجام شده است. نتایج حاصل نشان می‌دهند اسکان در خانۀ اقوام و نزدیکان، نقل‌مکان به خانۀ دوم (خارج از آق‌قلا)، ماندن در اسکان‌های تجمعی، اردوگاه‌های دولتی و مردمی و استفاده از بخش‌های تخریب نشدۀ خانه در بازۀ زمانی اسکان اضطراری و بازگشت به خانه‌ها با فروکش‌کردن آب و ‌ماندن در اردوگاه‌های تجمعی و سرپناه‌های اهدایی توسط خیرین یا مسئولان (سرپناه الگو گرفته از آلاچیق سنتی ترکمانان (اوی)) در مرحلۀ اسکان موقت نحوۀ تامین سرپناه پس از سیل 1398 آق‌قلا بوده است. هر یک از این گزینه‌های مطرح شده در دو مرحلۀ تامین سرپناه اضطراری و موقت از دید کاربران در موضوعات ایمنی و امنیت، اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی، خانوادگی، بهداشتی، روانی، اقلیمی و مکان‌یابی کاستی‌هایی داشته‌اند. این موضوعات با ایجاد نارضایتی در بین آن‌ها موجب جابه‌جایی و این عدم مدیریت و برنامه‌ریزی باعث اتلاف منابع اقتصادی و شکست برنامۀ تامین سرپناه در آق‌قلا شده است.

assessment of emergency and temporary shelters after the 2019 flood in aq-qala based on user evaluation

the occurrence of disasters that damage or destroy homes and create insecurity intensifies the immediate need for shelter until permanent reconstruction is complete. following the 2019 flood in aq-qala, golestan province, people sought shelter in two phases: emergency and temporary. this article aims to present the various shelters provided after the flood and analyze them from the perspective of the affected individuals. the researchers gathered necessary information through literature reviews, narrative and semi-structured interviews, and field observations.the findings reveal that during the emergency phase, people sought shelter by staying with relatives and friends, moving to secondary residences (outside aq-qala), residing in communal shelters, government and community camps, and utilizing unaffected parts of their homes. in the temporary shelter phase, they either returned home as floodwaters receded or stayed in communal camps and shelters provided by donors or officials (shelters resembling traditional turkmen alachigh). however, each shelter option during both phases fell short in terms of safety and security, socio-cultural adaptation, economic impact, familial needs, health, psychological well-being, climatic suitability, and location appropriateness from the users’ perspectives.these shortcomings led to dissatisfaction and subsequent displacement among the affected individuals. the lack of effective management and planning resulted in wastage of economic resources and ultimately the failure of the shelter provision program in aq-qala.