تدوین اصول طراحی کوچه زیست‌پذیر از دیدگاه کودکان در دوران وقوع پاندمی (نمونه موردی: کوچه‌های منتخب از محله زعفرانیه تبریز)

در این دوران که تحولات چالش‌برانگیز محیطی و بهداشتی اجتناب‌ناپذیرند، همه‌گیری کووید-19 به آشکارسازی میزان آمادگی فضاهای شهری ما برای رویارویی با بحران‌ها پرداخته است. کوچه‌ها که عناصر مهمی از پیکره شهری محسوب می‌شوند، اهمیت خود را بیش از پیش برای اقشار آسیب‌پذیر، مانند کودکان در دوران همه‌گیری، جایی که با محدودیت‌های جدی در دسترسی به امکانات تفریحی و اجتماعی مواجه شده‌اند، بروز دادند. با تمرکز بر محله زعفرانیه تبریز، در این پژوهش سعی شده‌است تا با توجه به ویژگی‌های کودکان و نقش مهم آن‌ها در ارتباط با محیط زندگی، اصولی برای طراحی کوچه‌های زیست‌پذیر از دیدگاه کودکان مورد بررسی قرار گیرد. در رویکرد تحقیق که به جنبه‌های کاربردی و توسعه‌ای می‌پردازد، علاوه بر تحلیل توصیفی، به استخراج مستندات نظری از منابع کتابخانه‌ای و بررسی ادبیات پژوهش پرداخته و اطلاعات میدانی نیز از طریق مشاهده و مصاحبه به دست آمده‌است. یافته‌های این تحقیق بیانگر آن است که تدوین اصول طراحی کوچه زیست‌پذیر از دیدگاه کودکان در محله زعفرانیه تبریز بر پایه چهار بعد است: کالبدی-فضایی، عملکردی، منظر شهری و اجتماعی- فرهنگی؛ که برای تحقق و ارتقای آن‌ها نیازمند ایمن‌سازی، توسعه دسترسی به فضاهای سبز و فراهم آوردن موقعیت‌هایی برای بازی و تعاملات کودکانه هستیم. در نهایت این مطالعه، با پیشنهاداتی مشخص برای بهبود فضاهای شهری با توجه به نیازهای کودکان و درک عمیق‌تر از تاثیرات پاندمی بر استفاده از فضاهای عمومی، به مجموعه دانش موجود در این حوزه می‌افزاید و راهبرد‌های مواجهه با چالش‌های بهداشتی آینده را معرفی می‌کند.

compilation of the principles of livable alley design from the perspective of children during the pandemic (case example: selected alleys from zafaranieh neighborhood of tabriz)

in today’s world, we must prepare for various environmental and health-related crises. the covid-19 pandemic has shed light on the readiness of our cities to face such challenges. during the pandemic, alleys became even more crucial for vulnerable groups, like children, who faced limited access to recreational and social facilities. this research focuses on the zafaranieh neighborhood of tabriz and identifies obstacles that children faced during the pandemic in urban spaces. the study emphasizes the importance of alley design and its role in increasing the quality of life for citizens. it also examines the principles of designing livable alleys from the perspective of children. the research approach includes both theoretical documents from library sources and field information obtained through observation and interviews. the findings reveal that livable alley design from the perspective of children has four dimensions: physical-spatial, functional, urban, and socio-cultural. to promote these dimensions, we need to secure green spaces, provide opportunities for children’s games and interactions, and improve access. this study provides specific suggestions for improving urban spaces according to the needs of children and a deeper understanding of the pandemic’s effects on public spaces. it also introduces strategies to face future health-related challenges.